Gözlem

Gözlem, yazarın eserine gerçek hayattan malzeme bulmak amacıyla çevresini dikkatle izlemesidir.

• Akımlarda: Gerçekçi ve natüralist yazarlar gözlemi eserin temel dayanağı sayar; Zola romanlarındaki çevreleri yerinde incelemesiyle bilinir.
• Türlerde: Gezi yazısı, röportaj ve betimleyici anlatım büyük ölçüde gözleme dayanır.
• Seçicilik: İyi gözlem her ayrıntıyı değil, kişiyi ya da yeri ötekilerden ayıran ayrıntıyı yakalar.

• Gerçekçilik: Gözlemi yöntem edinen, hayatı süslemeden anlatan 19. yüzyıl akımı.
• Natüralizm: Zola'nın öncülük ettiği, insanı kalıtımın ve çevrenin ürünü olarak inceleyen akım.
• Betimleme: Malzemesini gözlemden alan anlatım biçimi; yazar gördüğünü sözle resmeder.
• Gezi yazısı: Yolculuk izlenimlerini aktaran düzyazı; gözlemin en doğrudan kullanıldığı türlerden.