Toplumcu gerçekçilik

Toplumcu gerçekçilik, edebiyatı toplumu değiştirme aracı sayan ve bireyin yazgısını sınıfının ve döneminin koşullarından yola çıkarak açıklayan gerçekçilik anlayışıdır.

• Kaynağı: 1930'larda Sovyetler Birliği'nde resmî sanat ilkesi olarak benimsenen sosyalist gerçekçiliğin Türkçedeki adıdır; Marksist dünya görüşüne dayanır.
• Yöntemi: Kişiler sınıflarının temsilcisi olarak çizilir; çatışma çoğunlukla ezen ile ezilen arasında kurulur ve toplumun daha iyiye doğru değişebileceği inancı öne çıkar.
• Türk edebiyatında: Şiirde Nâzım Hikmet, öykü ve romanda Sabahattin Ali ile Orhan Kemal bu anlayışın önde gelen adlarıdır.

• Gerçekçilik: Gözleme dayalı nesnel anlatımı ilke edinen 19. yüzyıl akımı; toplumcu gerçekçilik onu sınıf bakışıyla yeniden yorumlar.
• Toplum için sanat: Toplumcu gerçekçiliğin de içinde yer aldığı geniş görüş: eserin değeri topluma kazandırdıklarıyla ölçülür.
• Köy romanı: Köylünün yoksulluğunu ve ağalık düzenini işleyen roman; 1950'lerden sonra toplumcu gerçekçi yazarların sık seçtiği alan.