Vurgu

Vurgu, konuşurken ses gücünün eşit dağılmayıp bir hece ya da sözcük üzerinde toplanmasıdır; aksan da denir.

• Sözcük vurgusu: Türkçede çoğunlukla son hecededir (kalem, kitaplar); yer adlarında ve kimi zarflarda öne kayar (Ankara, şimdi).
• Cümle vurgusu: Cümlede yüklemden hemen önce gelen öğe vurgulanır; öğelerin yeri değiştikçe öne çıkan anlam da değişir.
• Şiirde: İngiliz ve Alman şiirinde ölçü, vurgulu ve vurgusuz hecelerin düzenli dizilişine dayanır.

• Aksan: Vurgunun Fransızca kökenli eş anlamlısı; gündelik dilde birinin konuşmasından nereli olduğunu ele veren söyleyiş farkını da anlatır.
• Entonasyon: Sorunun, şaşkınlığın ya da kesinliğin sesteki izi olan tonlama; vurguyla birlikte cümlenin anlamını yönlendirir.
• Prozodi: Konuşmanın ve şiirin ses düzenini inceleyen alan; vurgu, ele aldığı konular arasındadır.
• Ritim: Dizede belli aralıklarla yinelenen ses hareketi; vurgulu dillerin şiirinde bu hareketi büyük ölçüde vurgu kurar.