Charles Dickens'ın Hayatı ve Eserleri

Charles Dickens, İngiliz romancı ve toplumsal eleştirmen. Viktorya dönemi İngiltere'sinin sokaklarını, yetimhanelerini, sınıf uçurumunu ve sanayi devriminin acımasız çarkını ölümsüz tiplemelerle anlatan dünya edebiyatının dev romancısıdır.

Doğum tarihi ve yeri: 7 Şubat 1812, Portsmouth, İngiltere
Ölüm tarihi ve yeri: 9 Haziran 1870, Higham, Kent, İngiltere

1- Charles Dickens'ın Hayatı

1812'de İngiltere'nin güneyindeki Portsmouth liman kentinde doğdu. Babası donanma bordro bürosunda memurdu. Babasının borçlarını ödeyemeyerek Londra'daki Marshalsea Borçlular Hapishanesi'ne düşmesi üzerine henüz 12 yaşındayken okulu bırakmak zorunda kaldı. Thames Nehri kıyısındaki farelerle dolu bir boya fabrikasında (Warren's Blacking) günde on saat çalışarak ayakkabı boyası kavanozlarına etiket yapıştırdı. Bu çocukluk travması, onun bütün eserlerindeki yetim ve ezilen çocuk figürlerinin ana kaynağı oldu.

Mahkeme kâtipliği ve parlamento muhabirliği yaptı. "Boz" takma adıyla yazdığı gazete yazıları ve 1836'da yayımlanan Mister Pickwick'in Serüvenleri ile bir gecede tüm Britanya'nın en ünlü yazarına dönüştü. Aylık tefrikalar halinde yayımladığı romanlarıyla sadece zenginlerin değil, okuma yazma bilen işçilerin ve yoksul halkın da kahramanı oldu. Amerika'ya iki büyük turne düzenledi ve eserlerini binlerce kişilik salonlarda canlı seslendirerek bir pop ikonu gibi karşılandı. Yorgunluk ve aşırı çalışma sonucu 9 Haziran 1870'te geçirdiği inme (felç) nedeniyle 58 yaşında vefat etti; Westminster Abbey'deki Şairler Köşesi'ne defnedildi.

2- Charles Dickens'ın Edebi Kişiliği

Dickens, keskin bir toplumsal gerçekçilik ile zengin bir mizahı, karikatürize edilmiş unutulmaz karakterleri ve melodramı kusursuzca harmanlamıştır.

• Sanayi Devriminin Vicdanı: Viktorya İngiltere'sinin fabrika dumanları altındaki Londra sokaklarını, yoksul yurtlarını, çocuk işçiliğini ve hukuk sisteminin bürokratik çürümüşlüğünü sertçe eleştirir.
• Ölümsüz Tiplemeler: Scrooge (cimrilik simgesi), Fagin, Oliver Twist, David Copperfield, Pip gibi dünya kültür hafızasına kazınan yüzlerce özgün karakter yaratmıştır.
• Sürükleyici Tefrika Kurgusu: Romanları dergilerde bölüm bölüm basıldığı için her bölümün sonunu heyecan dorukta bırakma (cliffhanger) tekniğinin ustasıdır.
• Hümanizm ve Merhamet: Toplumun en dibindeki insanlara sınırsız bir sevgi ve adalet tutkusuyla yaklaşır.

3- Charles Dickens'ın Eserleri

Roman

• İki Şehrin Hikâyesi (A Tale of Two Cities, 1859): Londra ve Paris ekseninde Fransız Devrimi'nin dehşetini ve fedakârlığı anlatan 200 milyondan fazla satan romanı.
• Büyük Umutlar (Great Expectations, 1861): Pip'in yetimlikten centilmenliğe yükseliş ve hayal kırıklığı romanı.
• Oliver Twist (1838): Yetimhaneden Londra hırsız çetelerine uzanan çocuk emeği dramı.
• David Copperfield (1850): Yazarın kendi çocukluğunu en çok yansıttığı otobiyografik başyapıtı.
• Noel Şarkısı (A Christmas Carol, 1843): Cimri Scrooge'un hayaletlerle vicdana geliş masalı.
• Kasvetli Ev (Bleak House, 1853), Zor Yıllar (Hard Times, 1854), Pickwick'in Serüvenleri (1837).

4- Charles Dickens Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Limanlarda Beklenen Romanlar: Romanları New York limanına gemilerle ulaştığında binlerce Amerikalı okur rıhtımda toplanarak gemideki gemicilere "Küçük Nell öldü mü?" diye bağırmıştır.
• Noel Kültürünü Yeniden Kuran Yazar: Noel Şarkısı kitabıyla Viktorya İngiltere'sinde sönmekte olan Noel bayramını bir aile, paylaşma ve yardımlaşma geleneği olarak yeniden canlandırmıştır.

5- Charles Dickens'ın Sözlerinden Alıntılar

"Zamanların en iyisiydi, zamanların en kötüsüydü; hem akıl çağıydı, hem aptallık çağı; hem inanç dönemiydi, hem kuşku dönemi..."

Bu dünyada başkalarının yükünü hafifleten hiç kimse gereksiz değildir.

Karanlığı lanetlemektense küçük bir mum yakmak evladır.

---