Aruz

Aruz, Arap şiirinden Fars ve Türk şiirine geçen, dizedeki uzun ve kısa hecelerin dizilişini belirli kalıplara bağlayan ölçü sistemidir.

• Kalıpları: Kalıplar “fâilâtün”, “mefâîlün” gibi tef'ilelerin belli sayıda yan yana gelmesiyle kurulur.
• Türk edebiyatında: Divan şiirinin ölçüsüdür; halk şiirinde de divan, selis ve kalenderi gibi aruzla söylenen türler vardır.
• Türkçeye uygulanışı: Türkçe sözcüklerde uzun ünlü bulunmadığı için şairler kimi zaman kısa heceyi uzun okutur (imale); kalıp gerektirdiğinde uzun heceyi kısa okutmak da (zihaf) görülür.

Arapça arûz sözcüğünden.

• Ölçü: Şiirde dizeler arasında kurulan ses denkliği; aruz ve hece bu denkliğin iki ayrı yoludur.
• Zihaf: Uzun bir heceyi kalıba uydurmak için kısa okuma; aruzda kusur sayılır.
• Ahreb: Rubai kalıplarının “mef'ûlü” cüzüyle başlayan kolu.