Edebiyat terimi
Yansıtma kuramı
Tanımı ekleyenEdebiyatla
Yansıtma kuramı nedir?
Yansıtma kuramı, edebî eseri doğanın, toplumun ya da insan yaşamının bir aynası sayan ve onu, gerçekliği ne ölçüde doğru verdiğine bakarak değerlendiren eleştiri anlayışıdır.
- Kökleri: Platon ve Aristoteles'in sanatı taklit (mimesis) diye açıklayan görüşleri bu anlayışın çıkış noktasıdır.
- Marksist eleştiride: Georg Lukács gibi eleştirmenler, büyük romanın bir toplumun tarihsel gerçekliğini bütünlüğü içinde yansıttığını savunur.
- Öbür kuramlardan farkı: Eseri yazarın iç dünyasıyla açıklayan anlatımcı kuramdan ve okura etkisiyle ölçen faydacı kuramdan, ölçütü dış dünyada araması ile ayrılır.
Yansıtma kuramı ile ilgili terimler nelerdir?
- Anlatımcılık: Eseri ayna değil lamba sayan, yani sanatçının duygularının dışa vurumu olarak gören görüş.
- Gerçekçilik: Balzac ve Flaubert'in romanlarıyla öne çıkan akım; yansıtma kuramının edebiyattaki en belirgin karşılığı.
- Toplumcu gerçekçilik: Sovyetler Birliği'nde 1930'larda resmî sanat ilkesi olarak benimsenen akım; yansıtma kuramının siyasal bir programa bağlanmış biçimi.