Emily Dickinson'ın Hayatı ve Eserleri

Emily Dickinson, Amerikalı şair. Yaşamı boyunca odasından neredeyse hiç çıkmayan, beyazlar giyerek münzevi bir hayat süren, ölüm, sonsuzluk ve doğa üzerine modern şiirin en radikal dizelerini yazan gizemli kadın dehadır.

Doğum tarihi ve yeri: 10 Aralık 1830, Amherst, Massachusetts, ABD
Ölüm tarihi ve yeri: 15 Mayıs 1886, Amherst, Massachusetts, ABD

1- Emily Dickinson'ın Hayatı

1830'da Massachusetts'in Amherst kasabasında köklü, dindar ve saygın bir ailenin kızı olarak doğdu. Babası Edward Dickinson tanınmış bir avukat, Amherst Koleji'nin yöneticisi ve ABD Kongre üyesiydi. Amherst Akademisi ve Mount Holyoke Kadın Semineri'nde eğitim gördü. Gençlik yıllarında canlı ve esprili bir sosyal hayatı olmasına rağmen, yirmili yaşlarının sonundan itibaren giderek toplumdan elini eteğini çekti.

Otuzlu yaşlarından itibaren babasının evindeki yatak odasına kapandı; kapısını ziyaretçilere kapattı, daima beyaz elbiseler giydi ve evin dışına neredeyse hiç adım atmadı. İnsanlarla ancak kapı aralığından konuştu ya da mektuplarla haberleşti. Yaşamı boyunca yaklaşık 1800 şiir yazdı; bu şiirleri küçük kâğıt parçalarına, zarf arkalarına yazıp dikerek ev yapımı kitapçıklar (fasiküller) halinde çekmecesinde sakladı. Sağlığında yalnızca on kadar şiiri, o da editörler tarafından kafiyeleri ve noktalamaları değiştirilerek imzasız yayımlandı. 15 Mayıs 1886'da böbrek rahatsızlığından (Bright hastalığı) 55 yaşında vefat etti. Ölümünden sonra kız kardeşi Lavinia çekmecelerinde saklanan binlerce şiiri bulunca dünya edebiyatı modern Amerikan şiirinin en büyük şairiyle tanıştı.

2- Emily Dickinson'ın Edebi Kişiliği

Dickinson, 19. yüzyılın bütün süslü edebi kurallarını yıkarak 20. yüzyıl modernizmini yarım asır önceden başlatan avangart bir şairdir.

• Kısa ve Vurucu Dizeler: Şiirleri genellikle dörtlüktür; ancak kısa dizeleri bir şimşek çakması gibi yoğun bir metafizik patlamaya sahiptir.
• Kısa Çizgi (-) İşareti: Geleneksel noktalama yerine düşüncenin durakladığı, nefesin kesildiği anları simgeleyen tire (-) işaretini özgün bir ritim unsuru olarak kullanmıştır.
• Ölüm ve Ölümsüzlükle Dostluk: Ölümü korkunç bir canavar değil; kibar bir beyefendi gibi arabasına binip gezinmeye çıktığı bir yoldaş olarak tasvir eder ("Ölüm için duramadığımdan, o nezaketle durdu benim için").
• Doğanın Mikro Kozmosu: Bir arı, bir sinek vızıltısı, bir yonca yaprağı veya bir gün batımı üzerinden evrenin sonsuzluğunu açıklar.

3- Emily Dickinson'ın Eserleri

Şiir

• Bütün Şiirleri (The Complete Poems of Emily Dickinson): Yazarın çekmecesinden çıkan 1775 şiirin tamamı (Thomas H. Johnson edisyonu, 1955).
• Seçme Şiirler (Şiirler 1890 - Mabel Loomis Todd ve T. W. Higginson derlemesi).

Mektup

• Emily Dickinson'ın Mektupları (Otobiyografik değeri yüksek mektup külliyatı).

4- Emily Dickinson Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Cenaze Töreni: Vasiyeti gereği tabutu evin ön kapısından değil, arka bahçeden çıkarılmış ve Amherst'in yabani süsenlerle dolu çayırlarından geçirilerek mezarlığa taşınmıştır.
• Şiirin Tanımı: Şiiri şöyle tanımlamıştır: "Eğer bir kitap okuduğumda bütün vücudum hiçbir ateşin ısıtamayacağı kadar buz kesiyorsa, bilirim ki o şiirdir. Eğer beynimin tepesi uçup gitmiş gibi hissediyorsam, bilirim ki o şiirdir."

5- Emily Dickinson'ın Şiirlerinden Unutulmaz Dizeler

"Umut, ruhun içine tünemiş tüylü bir kuştur; / Sözsüz ezgiler söyler / Ve asla susmaz."

"Ölüm için ben duramadığımdan / O nezaketle durdu benim için / Arabada sadece ikimiz vardık / Bir de Ölümsüzlük."

"Bir çayır yapmak için tek bir yonca ve bir arı yeter; / Bir yonca, bir arı / Ve düş kurmak."

---