Ruhun İmdat Freni
"Geçti sanıp içimize gömdüğümüz her acı, bedenimizin bir köşesinde konuşacağı günü bekler."
Kendi zihninin içinde kurduğu mahkemelerde yargılanır çoğu kişi. Dışarıda süregiden hayatın ağırlığı yetmezmiş gibi; bir ayrılığın bıraktığı o sessiz boşluk, ay sonunu getirme telaşı, yarının belirsizliği ve zihnin kendi kendine ürettiği takıntılar birleşip görünmez bir yük haline gelir. İnsan, bu yükü sadece omuzlarında taşıdığını sanır. Oysa zihinde başlayan her fırtına, er ya da geç bedenin kıyısına vurur.
Biz "geçti" deriz, "alıştım" deriz, "idare ediyorum" deriz ama beden unutmaz. Düşünceler susturulamadığında, kişi aynı senaryoyu kafasında defalarca oynattığında, beyin ortada gerçek bir tehlike varmış gibi alarm vermeye başlar. İşte o anlarda vücut, kendini korumak için kimyasal bir savunma hattı kurar. Stres hormonları, özellikle de kortizol, sürekli yüksek seviyede salgılanmaya başlar. Kısa vadede bizi ayakta tutmaya yarayan bu hormon, uzun vadede adeta içten içe yakan bir ateşe dönüşür.
Çok düşünmek gerçekten hasta eder. Çünkü sürekli tetikte olan bir zihin, bedenin dinlenmesine ve kendini onarmasına izin vermez. Kalp ritmi hızlanır, kaslar farkında olmadan kasılır, mide asidi artar, uyku bölünür. Bağışıklık sistemi, dışarıdan gelecek mikroplarla savaşmak yerine içerideki bu bitmeyen stresle boğuşmaktan yorgun düşer. Sonra bir sabah sebepsiz bir baş ağrısıyla, geçmeyen bir yorgunlukla ya da aniden ortaya çıkan bir rahatsızlıkla uyanırız. Halk arasında boşuna "acısı sonradan çıkar" denmez; o gün yutulan her cümle, ertelenen her gözyaşı ve bastırılan her öfke, zamanı geldiğinde bedenin bir yerinden mutlaka ses verir.
Aslında bu hastalıklar ve yorgunluklar, bedenin bize düşmanlığından değil, tam aksine bizi kurtarma çabasından doğar. Beden, zihnin durduramadığı o amansız gidişe bir "el freni" çeker. Tıpkı yokuş aşağı hızla inen ve freni patlamak üzere olan bir arabayı durdurmak için el frenini çekmek gibi... Sarsar, lastikleri yakar, can yakar ama uçurumdan yuvarlanmayı engeller. Beden de hastalanarak, bizi yatağa düşürerek ya da enerjimizi tamamen keserek şunu söyler: "Artık dur. Düşünmeyi bırak. Bu yükü daha fazla taşıyamazsın."
Tarihte ve hayatın içinde bunun sessiz örnekleri çoktur. Yıllarca büyük bir hırsla çalışan, en küçük detayı bile kafasına takan bir tüccarın, işlerini tam yoluna koyduğu gün kalp krizi geçirmesi tesadüf değildir. Ya da ayrılığın acısını kimseye belli etmemek için içine atan, geceleri tavanı seyrederek binbir ihtimali düşünen bir gencin aylar sonra bağışıklığının çökmesi boşuna değildir. Borçlarını ödemek için yıllarca uykusundan ve huzurundan feragat eden bir babanın, son taksidi yatırdığı hafta ağır bir mide rahatsızlığıyla hastaneye kaldırılması da aynı hikâyedir. Başkaları kırılmasın diye her sözü içine atan, kendi duygularını sürekli erteleyen bir kadının, yıllar sonra sebebi bulunamayan ağrılarla ve kronik yorgunlukla yüzleşmesi de bundandır. Hatta büyük bir sınavı veya zorlu bir dönemi "hiç etkilenmedim" diyerek atlattığını sanan bir öğrencinin, her şey bittiği anda günlerce yataktan çıkamayacak kadar ağır bir grip geçirmesi bile bedenin gecikmiş itirazıdır. Zihin sustukça beden konuşmuştur.
Çözüm ise hayatın zorluklarını yok etmekte değil, onlara verdiğimiz tepkiyi değiştirmekte yatar. Ekonomik mücadele de olacak, ayrılıklar da yaşanacak, hayat her zaman istediğimiz gibi akmayacak. Ancak insan, kontrol edemediği şeyleri zihninde evirip çevirmeyi bıraktığı an özgürleşmeye başlar. Bedenin el frenini çekmesini beklemeden, insanın kendi zihnine yavaşlama komutu vermesi gerekir.
Bazen bir derdi çözemiyorsan, onu olduğu yerde bırakıp yürümek gerekir. Bazen geçmişin muhasebesini kapatmak, geleceğin kaygısını yarına ertelemek en büyük ilaçtır. Unutmamak gerekir ki; hiçbir düşünce, hiçbir kaygı ve hiçbir ayrılık, insanın kendi sağlığından ve iç huzurundan daha değerli değildir. Zihnini dinlendirmeyi öğrenen insan, bedenini de iyileştirir.
Sigmund Freud ne diyor;
"İfade edilmeyen duygular asla ölmez; sadece diri diri gömülür ve sonradan daha çirkin şekillerde ortaya çıkar." —
Ve ne diyoruz ?
"Geçti sanıp içimize gömdüğümüz her acı, bedenimizin bir köşesinde konuşacağı günü bekler."..