Edip Cansever'in Hayatı ve Eserleri
Edip Cansever, Türk şair, İkinci Yeni akımının öncü şairlerinden.
Doğum tarihi ve yeri: 8 Ağustos 1928, İstanbul.
Ölüm tarihi ve yeri: 28 Mayıs 1986, İstanbul.
1- Edip Cansever'in Hayatı
İstanbul'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun olduktan sonra girdiği Yüksek Ticaret Okulu'ndaki öğrenimini yarıda bırakarak babasının Kapalıçarşı'daki dükkanında ticarete başladı ve 1976 yılına kadar antikacılık yaptı. 1976 yılından sonra yalnızca şiirle uğraştı. Yerçekimli Karanfil ile 1958 Yeditepe Şiir Armağanı, Ben Ruhi Bey Nasılım ile 1977 TDK Şiir Ödülü ve Yeniden adlı toplu şiirleriyle Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü bulunan Edip Cansever'in yayımlanmamış şiirleri Gül Dönüyor Avucumda (1987) adlı kitapta toplanmıştır.
Bodrum'da tatildeyken beyin kanaması geçiren Cansever tedavi için getirildiği İstanbul'da 28 Mayıs 1986'da yaşamını yitirmiştir.
2- Edip Cansever'in Edebi Kişiliği
Turgut Uyar ve Cemal Süreya ile birlikte "İkinci Yeni"nin öncü şairleri arasında anılan Cansever'in ilk kitabı İkindi Üstü (1947), henüz 19 yaşında bir delikanlının, dünyayla ilk karşılaşmasının, tanışmasının ve ilk itirazlara yeltenişinin izlenimlerini dile getirir. Yer yer acemice de olsa alttan alta, akacağı derin ve geniş yatağın ilk işaretlerini de taşıyan İkindi Üstü'nden sonraki ikinci kitabı Dirlik Düzenlik (1954), büyük ölçüde "Garip Şiiri"nin etkisinde kalsa da şairin daha sonra İkinci Yeni'ye ulanacak şiir yaklaşımının ilk ipuçlarını verir. Bu kitapta yer alan "Masa da Masaymış Ha" adlı şiir, Türk şiirinin en çok bilinen şiirleri arasında yer alacaktır. Dilini olduğu kadar konularını, yöneliş ve tercihlerini de bulduğu kitap olan Yerçekimli Karanfil (1957), "bireyin yalnızlığı ve yabancılığının güdülediği sonsuz arayış çabası" biçiminde özetlenebilecek Cansever şiirinin temellerini atar ve aynı izlek, "dramatik şiir"in ayrı ayrı ustalık örnekleri olan Umutsuzlar Parkı (1958), Petrol (1959), Nerde Antigone (1961) ve Tragedyalar (1964) ile sürer. Çağırılmayan Yakup'la (1969) başlayan sol siyasal eylemlere duygusal ve düşünsel planda katılışın şiirleri, Kirli Ağustos'ta (1970) çeşitlenerek sürdükten sonra, Sonrası Kalır'la (1974) destansı boyutlar kazanır. Ben Ruhi Bey Nasılım (1976) ve Sevda ile Sevgi (1977), toplumsal planda yaşanan 'Yenilgi'nin ardından yeniden bireysele dönüştür ve Şairin Seyir Defteri (1980), Bezik Oynayan Kadınlar (1982), İlkyaz Şikayetleri (1984), Oteller Kenti (1985) adlı kitaplar, bu 'içe kapanış'ı evrensel yalnızlık planında kavrayışın şiirlerini bir araya getirir.
3- Edip Cansever'in Eserleri
-
Şiir
- İkindi Üstü (1947)
- Dirlik Düzenlik (1954)
- Yerçekimli Karanfil (1957)
- Umutsuzlar Parkı (1958)
- Petrol (1959)
- Nerde Antigone (1961)
- Tragedyalar (1964)
- Çağırılmayan Yakup (1969)
- Kirli Ağustos (1970)
- Sonrası Kalır (1974)
- Ben Ruhi Bey Nasılım (1977)
- Sevda ile Sevgi (1977)
- Şairin Seyir Defteri (1980)
- Yeniden (Bütün şiirleri, 1981)
- Bezik Oynayan Kadınlar (1982)
- İlkyaz Şikâyetçileri (1984)
- Oteller Kenti (1985)
-
Düzyazı
- Gül Dönüyor Avucumda (Ölümünden sonra 1987)
- Şiiri Şiirle Ölçmek
- Şiir Örneği
- Masa Da Masaymış Ha
- Adam yaşama sevinci içinde
- Masaya anahtarlarını koydu
- Bakır kaseye çiçekleri koydu
- Sütünü yumurtasını koydu
- Pencereden gelen ışığı koydu
- Bisiklet sesini çıkrık sesini
- Ekmeğin havanın yumuşaklığını koydu
- Adam masaya
- Aklında olup bitenleri koydu
- Ne yapmak istiyordu hayatta
- İşte onu koydu
- Kimi seviyordu kimi sevmiyordu
- Adam masaya onları da koydu
- Üç kere üç dokuz ederdi
- Adam koydu masaya dokuzu
- Pencere yanındaydı gökyüzü yanında
- Uzandı masaya sonsuzu koydu
- Bir bira içmek istiyordu kaç gündür
- Masaya biranın dökülüşünü koydu
- Uykusunu koydu uyanıklığını koydu
- Tokluğunu açlığını koydu
- Masa da masaymış ha
- Bana mısın demedi bu kadar yüke
- Bir iki sallandı durdu
- Adam ha babam koyuyordu