Literary term
İtnab
Defined byEdebiyatla
What is İtnab?
İtnab, bir düşünceyi kısa yoldan söylemek yerine açıklamalar, ayrıntılar ve yinelemelerle genişleterek anlatma yoludur.
- Karşıtı: Belâgatte sözü kısaltıp yoğunlaştıran icazın karşıtı sayılır.
- Yerinde uzatma: Uzatma okura bir şey katıyorsa, örneğin bir görüntüyü gözünde canlandırıyor ya da bir düşünceyi pekiştiriyorsa, itnab-ı makbul diye beğenilir.
- Kusurlu uzatma: Hiçbir katkı sağlamadan aynı şeyi döndürüp dolaştıran, okuru usandıran uzatma ise anlatım kusurudur.
Example
Yağmur yağdı; damları dövdü, sokakları yıkadı, bahçelerde toprağın kokusunu uyandırdı.
What is the origin of the term İtnab?
Arapça itnâb (sözü uzatma) sözcüğünden.
Which terms are related to İtnab?
- İcaz: İtnabın karşıtı; gereksiz her sözü ayıklayıp yalnız özü bırakan anlatım.
- Söz kalabalığı: Sözün çoğalıp anlamın yerinde saydığı anlatım kusuru; itnab yerinde kullanılmazsa buna dönüşür.
- Dolaylama: “Gökteki ateş” gibi, bir varlığı adı yerine niteliklerinden kurulan bir sözle anma; itnabın da başvurduğu genişletme yollarındandır.