Koşma

Koşma, halk şiirinin en yaygın nazım şeklidir; âşıklar onu çoğunlukla on bir heceli dörtlüklerle kurar ve sazla okur.

• Uyak düzeni: Her yeni dörtlüğün ilk üç dizesi kendi uyağını kurar, dördüncü dize ise ilk dörtlükte belirlenen uyağa döner.
• Ölçüsü ve uzunluğu: Dizeler çoğunlukla altıncı heceden sonra bir durakla ikiye bölünür, dörder heceden sonra iki durak alan bölünüş de görülür; şiir genellikle üç ile beş dörtlük arasında kalır.
• Tapşırma: Son dörtlükte âşık adını ya da mahlasını anar; buna tapşırma denir.
• Türleri: Konusuna göre güzelleme, koçaklama, taşlama ve ağıt diye ayrılır.
• Divan şiirindeki karşılığı: Konusu ve lirizmiyle divan şiirindeki gazele benzetilir.

• Güzelleme: Koşmanın aşka ve doğaya duyulan hayranlığı dile getiren türü.
• Koçaklama: Savaşı ve yiğitliği işleyen, çoğunlukla koşma biçiminde söylenen tür.
• Semai: Koşmanın sekiz heceli dizelerle söylenen kardeşi; ezgisi ayrıdır.
• Varsağı: “Bre, hey” gibi seslenmeleri ve ayrı ezgisiyle tanınan koşma türü.
• Gazel: Divan şiirinde aşkı işleyen beyitli nazım şekli; konu bakımından koşmanın yakını.