Literary term
Tenasüb
Defined byEdebiyatla
What is Tenasüb?
Tenasüb, şairin beytini tek bir dünyanın eşyasıyla döşeyerek okurun bir sözcükten ötekine kendiliğinden geçmesini sağladığı sanattır: gül bülbülü, kadeh şarabı, ok yayı çağırır.
- Öbür adı: Belâgat kitaplarında mürâât-ı nazîr adıyla da geçer.
- Îham-ı tenasüb: Beyitteki öbür sözcükler, çok anlamlı bir sözcüğün asıl kastedilen anlamıyla değil, geride kalan anlamıyla akrabalık kurar; bu oyuna îham-ı tenasüb denir.
Example
Bahçede gül açtı, bülbül dile geldi, diken bile nöbetini unuttu.
What is the origin of the term Tenasüb?
Arapça tenâsüb (birbirine uygunluk, orantı) sözcüğünden.
Which terms are related to Tenasüb?
- Leff ü neşr: Yüz ile gül, saç ile sünbül, boy ile servi gibi eşleşmeleri iki ayrı dizide kuran sanat; eşlerin seçimi çoğu zaman tenasübe dayanır.
- Karşıtlama: Gece ile gündüz, gülmek ile ağlamak gibi çatışan kavramlardan güç alan sanat; tenasüpte ise sözcükler birbirini tamamlar.
- İham: Çok anlamlı sözcüğe dayanan sanat; tenasüple birleştiğinde îham-ı tenasüb ortaya çıkar.