Türetme

Türetme, bir yapım ekinin yardımıyla var olan bir kökten ya da gövdeden, anlamca ona bağlı yeni bir sözcük elde etmektir.

• Örnekleri: “Yol” adından “yolcu”, ondan da “yolculuk” türer; “yaz-” eyleminden “yazar”, “yazı”, “yazgı” gibi sözcükler doğar.
• Birleştirmeden farkı: Birleştirmede iki sözcük kaynaşır (“hanımeli”); türetmede ise yeni sözcük tek bir kökün ek almasıyla kurulur.
• Eski adı: Dil bilgisi kitaplarında Arapça kökenli iştikak adıyla da anılır.

• Sözcük: Türetmenin hem çıkış noktası hem sonucu olan dil birimi.
• Özleştirme: “Yapıt”, “sınav” gibi sözcükleri dile kazandıran arılaştırma çabası; bu karşılıkların çoğu türetmeyle kuruldu.