Günüyle Adem

Bir âdem, bir madem

Yola koyuldu, fikri sadem

Âdem yeryüzüne düşmüştü

Yalnızlık başına

Tüm olur emeği, eylemiyle

Yaşama, ekmeğine aşına düşmüştü

Bilmeye ve öğrenmeye dek

Yol yok, iz yok

Egosundan gelen

Duygularıyla çelen

Anlam, yönelim, ifadelerden maada

Nebatın, karacanın hızıyla yarışır

O zaman, karnı ile barışır

Güvenliğinden kalmadı mı şüphesi

Beyinsel alıp vermelere karışırdı.

Dış zaten bir etki buyuran

Egoya dek seçimiyle kendisini duyuran

Hiç mavala gerek yok

Eğer konacaksa bir şey; terek çok

Etki uyaran konuları

Oldu egoya dek yontuları

Her düşünme biçimlenmesi

Ego dışı oluşla da hiçimdendi

Mide ve tenine, güvenliğine dek

Olurlarla yorumlandı

Totem, açlık, güvenlik, cinsellik

Bencilliğe hitabıyla için sellikti.

Hiç bir zaman olaylar tekil sürmez

Alışmalarıyla ansımalar

Tüm dış etkimeler kadar kendisinden yansımalar

Bene göre seçilip, ayıklanıp

Mana veremediği yerde sayıklanıp

Harcıyla örülüyor

Alışma ve ansımaları

Tabu ve totem etmenin farkıyla görülüyordu

Tepki ve etki

Âdem'in eline verdi

Davranışından bir yetki

Açlığa tepki duyanda

Meyveyi yönelişle soyanda

Böylesi algılarla

Hem öznel, hem nesnel doyanda

Âdem gün şaşırdı

Âdem gün aşırdı

Her olma ve oluşma

Sınırlı sürekliliği taşırdı

"Daha dün" dedi

"Âdemi verdim

Şimdi alma sırası" diye

Sözünü koydu toprak

Canımdan can kopararak

Gün gelir Adem

Seninle yetik, seninle sonsuz vadem

Toprak zaferini koymuştu

İnsan hem aç, hem doymuştu.

11.10.2012

Âdem: Buradaki Âdem, inançların Âdemi değildir. Aksine inançlara konu olan, bir sembolizmin geri plânı unutularak yaşam içinde, aktüel çevreye göre değişen, dönüşen anlatımların inançlaşması olan Âdem'dir.

Tarihte ilk kez bir araya gelen etnikti sosyal birlikler, ittifakı düzen kurmuşlardı. Etnik yapıları bir araya getiren ittifakı düzen içi, etnik çatışmaların da; huzursuzluklarını aşmak gerekiyordu.

Etnik yapılar, totemi kimlik tanımlığının dışında; insan gibi bir tanımışlık aitti eşmesini ne biliyorlardı; ne de böyle bir tanımlanmanın ihtiyacı içindeydiler.

Ya da her etnik yapı kendisini böylesi bir "kendi içince olur duyguyla öznel düşünmenin merkezine" alıyordular. Diğerlerini bu bağlamda bu değer (insan) duygusunun dışında bırakıyordular. Onları insan saymıyorlardı bile. Her şeyi, kendi aitliği için oluşla, kendi totemlerinden sadır olmakla kendisine doğru gelen meşruiyetlik sayıyordular.

Ne olmuştu da, böyle bir tanımlanmanın gereğini duyuşla bu adımı atmışlardı? Üretim yapmanın temas eden girişmesi ile her biri bir birine göre zıt kutup ve ayrı kültürle, gelenekti tanımlama olan etnik yapılarla ittifaklar yapılmaya başlanmıştı. Bir kan ve doku uyuşmazlığı başlamıştı. Bu paradoks nasıl aşılmalıydı?

Her bir düzenleyen etnik totemi yapıdan [düzenleyen, yöneten (totemciliklerden) tanrılardan] bir parça can, kan; totem görüntüsü (suret) ve totemlere dek düşünceler ilavesi ile insan yaratılmıştı. Ve yine tarih sahnesine "ilk kez insan tanımıyla" insan olma üzerinde eşitleşip, kardeş olunuşun ittifakı edilmişti.

İşte Âdem, insan kardeşliği üzerinden kültür üretmenin sembolik anımsanması olan bir ortak ittifakı kültür olmanın Âdem'idir. Aslında yaratılan insan ve insan kavramıdır. İnsan kavramı burada "totem" bir kavramdır. Tüm etnik yapıların kaynağını aynı insan ata soydan (totemden) gelmenin kutsallığını ifade eden bir tabudur.

Böylece ayrı ayrı totemlerden gelen etnik soy olmanın üstünlük çatışması, insan totemi üzerinden; insan kardeşliği ile aşılıp; "insan soylu oluş eşitleşmesi"; "insan soylu atadan olmanın eşitleşmesi" doğmuştu.

İnsan olarak yaratılan Âdem fikri, sosyal eşitleşmesi ile ittifakın giderek millet devlet ve imparatorlukların etnik yapı huzursuzluğunu giderme gayreti günümüze dek sürdü. Hala da Âdem'den olma kardeşlik anlayışıyla bu çaba sürmektedir.

Değilse Tanrılar kendi suretlerinde (İggi'lerde) her birinden bir parçayla insan kavramı üzerinde eşitleşme yaratırken, etraf; etnik totemi âdemlerle (biyolojik insanlarla) doluydular.