Aleksandr Puşkin'in Hayatı ve Eserleri
Aleksandr Puşkin, Rus şair, oyun yazarı ve romancı.
Aleksandr Puşkin, Rus şair, oyun yazarı ve romancı. Modern Rus edebiyatının kurucusu, Rus edebi dilinin güneşi ve Rus kültürünün ulusal şairidir.
Doğum tarihi ve yeri: 6 Haziran 1799, Moskova, Rusya
Ölüm tarihi ve yeri: 10 Şubat 1837, Saint Petersburg, Rusya
1- Aleksandr Puşkin'in Hayatı
1799 yılında Moskova'da soylu bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Anne tarafından dedesi, Çar I. Petro'nun evlatlığı ve generali olan Etiyopya asıllı İbrahim Hannibal'dır. Çocukluğunda dadısı Arina Rodionovna'nın anlattığı halk masalları ve halk şarkıları, onun Rus dilinin özüne ve folkloruna bağlanmasını sağladı. Çarlık Tsarskoye Selo Lisesi'nde eğitim gördü ve henüz öğrenciyken yazdığı şiirlerle dönemin usta şairlerinin (Derjavin ve Jukovski) hayranlığını kazandı.
Özgürlükçü ve tiranlık karşıtı şiirleri nedeniyle Çar I. Aleksandr tarafından Kafkasya ve Kırım'a sürgüne gönderildi. Bu sürgün yılları, onun romantik Kafkas destanlarını kaleme almasını sağladı. 1825 Decembrist (Aralıkçılar) isyanına katılan birçok subay arkadaşı idam edilirken Puşkin sürgünde olduğu için kurtuldu; ancak yeni Çar I. Nikolay onu doğrudan kendi kişisel sansürüne bağladı. 1831 yılında dönemin en güzel kadınlarından biri sayılan Natalya Gonçarova ile evlendi. Saray çevrelerinin dedikoduları ve Fransız subayı Georges d'Anthès'in eşine yönelik açık tacizleri sonucu şerefini korumak için düelloya mecbur bırakıldı. 8 Şubat 1837'de Saint Petersburg yakınlarında yapılan düelloda karnından ağır yaralandı ve iki gün sonra, 10 Şubat 1837'de henüz 37 yaşındayken vefat etti. Svyatogorski Manastırı'na defnedildi.
2- Aleksandr Puşkin'in Edebi Kişiliği
Puşkin, Fransız etkisindeki yapay saray edebiyatını yıkıp halkın konuştuğu canlı ve zengin Rusçayı edebiyat dili haline getiren dehadır. Dostoyevski ve Tolstoy, Puşkin olmasaydı Rus romanının var olamayacağını açıkça belirtmişlerdir.
- Manzum Roman: Yevgeni Onegin ile dünya edebiyatına "manzum roman" (şiirle yazılmış roman) türünün en büyük örneğini kazandırmıştır.
- Gereksiz İnsan (Lişniy Çelovek): Onegin karakteri ile Rus edebiyatındaki "topluma yabancılaşmış, canı sıkılan, zeki ama hedefsiz aydın" arketipini başlatmıştır.
- Tarihsel Gerçekçilik: Yüzbaşının Kızı’nda Pugaçev isyanını ele alırken halkın çaresizliğini ve adalet arayışını tarafsız bir ustalıkla işlemiştir.
- Lirik Sadeliğin Doruğu: Şiirlerinde gösterişli süsler yerine ses uyumu, berraklık ve samimi bir müzikalite hakimdir.
3- Aleksandr Puşkin'in Eserleri
Manzum Roman ve Şiir
- Yevgeni Onegin (1833): Rus edebiyatının başyapıtı; aşk, gurur ve pişmanlığın manzum romanı.
- Bronz Süvari (1833): Birey ile devlet gücü (I. Petro) arasındaki çatışmayı anlatan epik şiir.
- Ruslan ve Lyudmila (1820), Kafkas Mahkûmu (1822), Bahçesaray Çeşmesi (1824), Çingeneler (1827).
Nesir ve Roman
- Yüzbaşının Kızı (Kapitanskaya Doçka, 1836): Pugaçev köylü isyanını konu alan tarihi roman.
- Maca Kızı (Pikovaya Dama, 1834): Hırs, kumar ve delilik üzerine fantastik kısa roman.
- Belyeukin Hikâyeleri (1831), Erzurum Yolculuğu (1835).
Tiyatro
- Boris Godunov (1825): İktidar hırsı ve vicdan azabı üzerine Shakespeare tarzı tarihi trajedi.
4- Aleksandr Puşkin Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Dostoyevski'nin Puşkin Konuşması: 1880 yılında Moskova'da Puşkin anıtının açılışında Dostoyevski'nin yaptığı tarihi konuşma, Puşkin'i "Rus ruhunun evrensel birleştiricisi" ilan etmiş ve dinleyicileri gözyaşlarına boğmuştur.
- Erzurum Yolculuğu: 1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus ordusuyla birlikte Erzurum'a kadar gelmiş; Doğu Anadolu'yu, Türkleri ve dervişleri bizzat gözlemleyerek Erzurum Yolculuğu kitabında anlatmıştır.
5- Aleksandr Puşkin'in Sözlerinden Alıntılar
"Seni sevdim; belki de bu sevgi henüz kalbimde tamamen sönmedi. Ama artık seni üzmesin; hiçbir şeyle seni kederlendirmek istemem."
"Alışkanlık göklerin bize bahşettiği bir lütuftur; mutluluğun yerini tutar."
"Hançer yarası geçer ama dil yarası geçmez."