İvan Turgenyev'in Hayatı ve Eserleri
İvan Turgenyev, Rus romancı, öykücü ve oyun yazarı.
İvan Turgenyev, Rus romancı, öykücü ve oyun yazarı. 19. yüzyıl Rus edebiyatını Batı dünyasına tanıtan, kuşak çatışmalarını ve "nihilizm" kavramını dünya edebiyatına kazandıran büyük Rus klasiğidir.
Doğum tarihi ve yeri: 9 Kasım 1818, Oryol, Rusya
Ölüm tarihi ve yeri: 3 Eylül 1883, Bougival, Fransa
1- İvan Turgenyev'in Hayatı
1818'de Rusya'nın Oryol kentinde soylu ve varlıklı bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Annesi binlerce serfe (köle köylüye) hükmeden son derece sert ve otoriter bir toprak ağasıydı; Turgenyev çocukluğunda tanık olduğu bu kölelik zulmüne ömrü boyunca nefret duydu. Moskova ve Sankt-Peterburg üniversitelerinde edebiyat ve felsefe okudu; ardından Hegel felsefesini öğrenmek üzere Berlin Üniversitesi'ne gitti.
1852'de yayımlanan Avcının Notları kitabında Rus serflerinin insani derinliğini, asaletini ve çektikleri eziyetleri öyle çarpıcı anlattı ki bu kitap Çar II. Aleksandr'ı etkileyerek 1861'de Rusya'da serfliğin (köleliğin) resmen kaldırılmasında büyük rol oynadı. Ünlü Fransız opera sanatçısı Pauline Viardot'ya duyduğu karşılıksız ve ömür boyu süren aşk nedeniyle hayatının büyük kısmını Paris, Londra ve Baden-Baden'de geçirdi. Flaubert, Zola, Henry James ve George Sand ile yakın dostluk kurarak Rus edebiyatının Avrupa'daki elçisi oldu. Dostoyevski ve Tolstoy ile ideolojik ve edebi tartışmalar yaşadı. 3 Eylül 1883'te Paris yakınlarındaki Bougival'de omurilik kanserinden vefat etti; vasiyeti gereği cenazesi Sankt-Peterburg'daki Volkovo Mezarlığı'na defnedildi.
2- İvan Turgenyev'in Edebi Kişiliği
Turgenyev, Dostoyevski'nin taşkın hezeyanlarından ve Tolstoy'un ahlakçı vaazlarından uzak; ölçülü, zarif, lirik ve psikolojik derinliği olan berrak bir üsluba sahiptir.
- Nihilizmin Doğuşu: 1862'de yayımlanan Babalar ve Oğullar romanındaki genç tıp öğrencisi Yevgeni Bazarov karakteriyle hiçbir otoriteyi, dini, geleneği ve duyguyu tanımayan "nihilist" tipini dünya edebiyatına kazandırmıştır.
- Kuşak Çatışması: Romantik ve gelenekçi eski kuşak ("Babalar") ile materyalist ve devrimci genç kuşak ("Oğullar") arasındaki uzlaşmaz uçurumu tarafsız bir ustalıkla sergilemiştir.
- Doğa Tasvirlerinin Şiirselliği: Rus bozkırlarını, huş ormanlarını ve av sahnelerini eşsiz bir duyusal zenginlikle betimler.
- Turgenyev Kadınları: Eserlerindeki kadın karakterler (Natalya, Yelena), kararsız ve zayıf erkeklere kıyasla çok daha kararlı, cesur ve ahlaki açıdan üstündür.
3- İvan Turgenyev'in Eserleri
Roman
- Babalar ve Oğullar (Ottsy i deti, 1862): Bazarov ile Kirsanov çatışması üzerinden kuşak ve inanç uçurumunu anlatan başyapıtı.
- Rudin (1856), Asilzade Yuvası (1859), Arifesinde (1860), Duman (1867), Ham Toprak (1877).
Uzun Öykü ve Anlatı
- Avcının Notları (1852): Serfliğin kaldırılmasına ilham veren öyküler toplamı.
- İlk Aşk (1860), Asya (1858), Bozkırda Bir Kral Lear (1870), İlkbahar Selleri (1872).
Tiyatro
- Köyde Bir Ay (1855).
4- İvan Turgenyev Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Ölüm Döşeğinde Tolstoy'a Mektup: Küs olduğu Lev Tolstoy'a ölümünden birkaç gün önce yazdığı son mektupta "Büyük Rus toprağının yazarı, edebiyata geri dönün!" diyerek Tolstoy'un sanatı bırakıp vaaz vermeyi bırakmasını rica etmiş; bu mektup Tolstoy'u derinden sarsmıştır.
- Avrupa'da Rus Edebiyatının Babası: Dostoyevski ve Tolstoy'un eserlerinin Fransızca ve İngilizceye çevrilmesini ve Avrupa'da tanınmasını bizzat organize eden kişidir.
5- İvan Turgenyev'in Sözlerinden Alıntılar
"Bir nihilist, hiçbir otorite önünde eğilmeyen, hiçbir ilkeyi körü körüne kabul etmeyen adamdır."
"Mutluluk bir koku gibidir; başkalarına bulaştırmadan kendin kokamazsın."
"Aşk bir hastalıktır; insan onun pençesine düştü mü mantık susar."