Walt Whitman'ın Hayatı ve Eserleri
Walt Whitman, Amerikalı şair, denemeci ve gazeteci.
Walt Whitman, Amerikalı şair, denemeci ve gazeteci. Serbest nazmın babası, Amerikan demokrasisinin, insan bedeninin, doğanın ve evrensel kardeşliğin gür sesli ozanıdır.
Doğum tarihi ve yeri: 31 Mayıs 1819, West Hills, Long Island, New York, ABD
Ölüm tarihi ve yeri: 26 Mart 1892, Camden, New Jersey, ABD
1- Walt Whitman'ın Hayatı
1819'da New York'un Long Island bölgesinde marangoz bir babanın dokuz çocuğundan biri olarak doğdu. On bir yaşında okulu bırakarak matbaacı çıraklığı yaptı; dizgicilik öğrendi, Brooklyn ve New York sokaklarında gazetecilik ve editörlük yaptı. Şehrin feribotlarını, tramvay sürücülerini, tiyatrolarını ve işçilerini derin bir aşkla gözlemledi.
1855 yılında kendi imkânlarıyla ve dizgisini kısmen bizzat yaparak 12 şiirden oluşan ilk kitabı Çimen Yaprakları’nı (Leaves of Grass) yayımladı. Eser, kafiyesiz serbest dizeleri, cinselliği ve bedeni açıkça yücelten tavrıyla tutucu çevrelerde ahlaksızlık olarak damgalandı; ancak filozof Ralph Waldo Emerson ona yazdığı mektupta "Sizi harika bir kariyerin eşiğinde selamlıyorum" diyerek dehasını tescilledi. Amerikan İç Savaşı sırasında Washington'daki askeri hastanelerde gönüllü hasta bakıcı olarak çalıştı; binlerce yaralı askere şefkat gösterdi. Başkan Abraham Lincoln'ün öldürülmesi üzerine ünlü ağıtlarını kaleme aldı. Ömrünün sonuna kadar Çimen Yaprakları’nı yeni şiirlerle genişletmeye devam etti. Felç geçiren şair, 26 Mart 1892'de New Jersey'nin Camden kentinde 72 yaşında vefat etti ve Harleigh Mezarlığı'na defnedildi.
2- Walt Whitman'ın Edebi Kişiliği
Whitman, Amerikan edebiyatını Avrupa'nın vezinli ve aristokrat kalıplarından kurtararak kıtanın uçsuz bucaksız coğrafyası gibi engin ve serbest bir şiir dili yaratmıştır.
- Serbest Nazmın Öncüsü: Uyak ve hece ölçüsünü yıkarak İncil'in ilahi ritmine, okyanus dalgalarına ve halkın konuşma diline dayanan uzun soluklu dizeler kurmuştur.
- Bedenin ve Ruhun Eşitliği: Cinselliği, kasları, teri ve bedeni ruh kadar kutsal saymış; kadın ve erkeği eşit görmüştür.
- Demokrasi Ozanı: Ameleleri, köleleri, çiftçileri, fahişeleri ve başkanları tek bir evrensel kardeşlik halkasında birleştirmiştir ("Ben kalabalıkları içeriyorum").
- Kendimin Şarkısı: Kendini överken aslında bütün bir evreni ve insanlığı yüceltir.
3- Walt Whitman'ın Eserleri
Şiir
- Çimen Yaprakları (Leaves of Grass, 1855-1892): Yaşamı boyunca dokuz kez genişletilerek basılan, Amerikan şiirinin anıt kitabı.
- Kendimin Şarkısı (Song of Myself): Evrensel birlik ve insanlık manifestosu.
- Kaptan! Canım Kaptanım! (O Captain! My Captain!, 1865): Lincoln'ün ölümü üzerine yazdığı en ünlü ağıtı.
- Leylaklar Açtığı Zaman Avluda En Son.
Nesir
- Demokratik Manzaralar (Democratic Vistas, 1871), Günlerin Örnekleri (1882).
4- Walt Whitman Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Ölü Ozanlar Derneği: Kaptan! Canım Kaptanım! şiiri, Robin Williams'ın başrolünde olduğu ünlü Ölü Ozanlar Derneği filminde öğrencilerin öğretmenlerine olan saygı ve direniş selamı olarak sinema tarihine geçmiştir.
- Ölüm Döşeği Edisyonu: 1892 yılında ölüm döşeğindeyken tamamladığı Çimen Yaprakları’nın son baskısı edebiyat dünyasında "Ölüm Döşeği Edisyonu" (Deathbed Edition) olarak bilinir.
5- Walt Whitman'ın Şiirlerinden Unutulmaz Dizeler
"Çelişiyor muyum kendimle? Pekâlâ, çelişiyorum öyleyse. Ben genişim, kalabalıkları içeriyorum."
"Ey Kaptan! Canım Kaptanım! Korkulu yolculuğumuz bitti; / Gemi her fırtınaya göğüs gerdi, aradığımız ödül kazanıldı."
"Ben bedenin şairiyim ve ben ruhun şairiyim."