Edebiyat terimi
Mersiye
Tanımı ekleyenEdebiyatla
Mersiye nedir?
Mersiye, divan şiirinde ölen birinin ardından yazılan, sık sık terkib-i bent ya da terci-i bent biçiminde kurulan yas şiiridir.
- İçeriği: Şair ölümün kaçınılmazlığı üzerine düşünür, kaybın acısını anlatır, ardından gidenin güzel yanlarını sayar; şiir çoğunlukla bir duayla kapanır.
- Kimler için yazılır: Padişahlar, devlet büyükleri, şairin yakınları ve Kerbelâ'da şehit edilen Hz. Hüseyin için yazılmış pek çok mersiye vardır.
- Tanınmış örneği: Bâkî'nin Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine yazdığı terkib-i bent türün en bilinen örneklerindendir.
- Öbür geleneklerde: Halk şiirinde ağıt, İslamiyet öncesi Türk şiirinde sagu aynı işi görür.
Örnek
Gitti o servi boylu, kaldı ardında hasret;
Göçtü bu fâni dünyadan, ona Hak'tan rahmet.
Mersiye teriminin kökeni nedir?
Arapça mersiye sözcüğünden; risâ (ölünün ardından ağlama, yas tutma) kökünden gelir.
Mersiye ile ilgili terimler nelerdir?
- Ağıt: Mersiyeyle aynı acıdan doğan, sözlü gelenekte yakılan yas şiiri; yakanı çoğunlukla ölünün yakınıdır.
- Sagu: Mersiyenin İslam öncesi Türk geleneğindeki karşılığı; Kâşgarlı Mahmud'un derlediği Alp Er Tunga ağıtı bilinen örneğidir.
- Terkib-i bent: Bentlerin farklı vasıta beyitleriyle bağlandığı biçim; pek çok mersiye bu kalıpla yazılmıştır.
Mersiye teriminin İngilizce, Almanca ve Fransızca karşılıkları nelerdir?
| Dil | Karşılığı |
|---|---|
| İngilizce | elegy |
| Almanca | Elegie |
| Fransızca | élégie |