Edebiyat terimi
Terkib-i bent
Tanımı ekleyenEdebiyatla
Terkib-i bent nedir?
Terkib-i bent, birkaç beyitlik bölümlerin her birinin sonuna o bölüme özgü, başka yerde yinelenmeyen bir bağlama beyti konarak kurulan divan nazım şeklidir.
- Yapısı: Hane gazel gibi uyaklanır (aa, ba, ca…); ardından gelen vasıta beytinin iki dizesi kendi arasında uyaklıdır ve her bentte hem uyağı hem sözleri değişir.
- Konusu: Mersiye, felsefi düşünce ve toplumsal eleştiri gibi konular işlenir; Bâkî'nin Kanuni Sultan Süleyman için yazdığı mersiye ve Ziya Paşa'nın terkib-i bendi bilinen örneklerdir.
Terkib-i bent teriminin kökeni nedir?
Arapça terkîb (birleştirme, bir araya getirme) ile Farsça bend (bağ) sözcüklerinden.
Terkib-i bent ile ilgili terimler nelerdir?
- Terci-i bent: Vasıta beytini her bentte aynen yineleyen kardeş şekil.
- Mersiye: Yas şiiri; Bâkî'nin Kanuni mersiyesi bu kalıbın en tanınmış örneklerindendir.
- Bent: Şiiri bölen dize kümesi; terkib-i bentte bir kümeyi hane ile vasıta beyti birlikte oluşturur.