Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti

“Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti” atasözü; pahalı bir malın fiyatından gözü korkmamayı, ucuz bir malın da fiyatına aldanıp hemen almamayı öğütler.

• Sözcüklerin anlamı: İllet, kusur ya da hastalık; hikmet ise bir şeyin görünmeyen sebebi, gizli yararı demektir.
• İlk yarı: Bir malın ucuz satılması, çoğu zaman içinde bir kusur barındırmasındandır.
• İkinci yarı: Pahalı bir malın fiyatının ardında da çoğu zaman onu haklı çıkaran bir nitelik vardır.

Kısacası fiyatı tek başına ölçü almamayı, malın niteliğine bakmayı öğütler.

“Yarı fiyatına satılan bu telefonun bir kusuru olmalı; ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti.”

Benzer anlamda

• Ucuz alan, pahalı alır: Sonunda pahalıya patlayan alışverişin çoğu zaman çabuk yıpranan ucuz bir mal olduğunu anlatır.
• Ucuz etin yahnisi yavan olur: Düşük kalitenin, az paraya alınan şeylerin olağan kusuru olduğunu anlatır.