Edebiyat terimi
Varsağı
Tanımı ekleyenEdebiyatla
Varsağı nedir?
Varsağı, “bre”, “hey”, “behey” gibi seslenmelerle süslenen dizeleri ve meydan okuyan yiğitçe edasıyla tanınan halk şiiri türüdür; ezgisi onu öbür koşmalardan ayırır.
- Doğduğu yer: Toroslar ve Çukurova çevresindeki Türkmen oymakları arasında gelişmiştir; adını bu oymaklardan Varsaklardan alır.
- Ölçüsü: Dizeleri çoğunlukla sekiz hecelidir; bu yönüyle semaiye yaklaşır, ama ezgisi ve edası onu semaiden ayırır.
- Bilinen ozanı: Karacaoğlan'ın varsağıları türün en tanınmış örnekleridir.
Örnek
Bre yiğitler, atlanalım,
Toroslara kar yağmadan.
Varsağı ile ilgili terimler nelerdir?
- Koşma: Halk şiirinin dörtlüklerle kurulan temel biçimi; varsağı da yapıca bir koşmadır, onu ayıran söyleniş havasıdır.
- Semai: Sekiz heceli dizeleriyle varsağıya en yakın duran tür; ondan ezgisi ve söyleyişi ayırır.
- Bozlak: Aynı yörelerin yanık uzun havası; varsağının yiğitçe sesinin yanında yakınmayı ve hasreti söyler.
- Koçaklama: Dinleyeni cenge çağıran coşkulu halk şiiri; varsağının meydan okuyan edası ona yakındır.