Literarischer Begriff
Tenasüb
Definiert vonEdebiyatla
Was ist Tenasüb?
Tenasüb, şairin beytini tek bir dünyanın eşyasıyla döşeyerek okurun bir sözcükten ötekine kendiliğinden geçmesini sağladığı sanattır: gül bülbülü, kadeh şarabı, ok yayı çağırır.
- Öbür adı: Belâgat kitaplarında mürâât-ı nazîr adıyla da geçer.
- Îham-ı tenasüb: Beyitteki öbür sözcükler, çok anlamlı bir sözcüğün asıl kastedilen anlamıyla değil, geride kalan anlamıyla akrabalık kurar; bu oyuna îham-ı tenasüb denir.
Beispiel
Bahçede gül açtı, bülbül dile geldi, diken bile nöbetini unuttu.
Woher stammt der Begriff Tenasüb?
Arapça tenâsüb (birbirine uygunluk, orantı) sözcüğünden.
Welche Begriffe hängen mit Tenasüb zusammen?
- Leff ü neşr: Yüz ile gül, saç ile sünbül, boy ile servi gibi eşleşmeleri iki ayrı dizide kuran sanat; eşlerin seçimi çoğu zaman tenasübe dayanır.
- Karşıtlama: Gece ile gündüz, gülmek ile ağlamak gibi çatışan kavramlardan güç alan sanat; tenasüpte ise sözcükler birbirini tamamlar.
- İham: Çok anlamlı sözcüğe dayanan sanat; tenasüple birleştiğinde îham-ı tenasüb ortaya çıkar.