Yansıtma kuramı

Yansıtma kuramı, edebî eseri doğanın, toplumun ya da insan yaşamının bir aynası sayan ve onu, gerçekliği ne ölçüde doğru verdiğine bakarak değerlendiren eleştiri anlayışıdır.

• Kökleri: Platon ve Aristoteles'in sanatı taklit (mimesis) diye açıklayan görüşleri bu anlayışın çıkış noktasıdır.
• Marksist eleştiride: Georg Lukács gibi eleştirmenler, büyük romanın bir toplumun tarihsel gerçekliğini bütünlüğü içinde yansıttığını savunur.
• Öbür kuramlardan farkı: Eseri yazarın iç dünyasıyla açıklayan anlatımcı kuramdan ve okura etkisiyle ölçen faydacı kuramdan, ölçütü dış dünyada araması ile ayrılır.

• Anlatımcılık: Eseri ayna değil lamba sayan, yani sanatçının duygularının dışa vurumu olarak gören görüş.
• Gerçekçilik: Balzac ve Flaubert'in romanlarıyla öne çıkan akım; yansıtma kuramının edebiyattaki en belirgin karşılığı.
• Toplumcu gerçekçilik: Sovyetler Birliği'nde 1930'larda resmî sanat ilkesi olarak benimsenen akım; yansıtma kuramının siyasal bir programa bağlanmış biçimi.