Efsane

Efsane, olağanüstü öğeler taşıdığı hâlde halk arasında gerçekten yaşanmış sayılan sözlü anlatıdır.

• Masaldan farkı: Masal baştan uydurma olduğu bilinerek dinlenir; efsane ise belli bir yere ya da kişiye bağlanır ve anlatanınca doğru sayılır.
• Konuları: Bir gölün ya da kayanın oluşumu, bir ermişin kerameti, tarihî bir kişinin başından geçenler ve evrenin yaratılışı efsanelere sık konu olur.
• Türkçe karşılığı: Aynı anlamda söylence sözcüğü de kullanılır.
• Mecaz anlamları: Gerçeği olmayan bir söylentiye ya da alanında eşsiz işler başarmış bir kişiye de mecazen efsane denir.

Farsça efsâne (masal, hikâye) sözcüğünden.

• Masal: Uydurma olduğu bilinerek anlatılan, “bir varmış bir yokmuş” diye açılan halk anlatısı.
• Mitos: Evrenin ve insanın başlangıcını tanrılar aracılığıyla açıklayan, kutsal sayılmış anlatı.
• Menkıbe: Velilere atfedilen kerametler üzerine kurulu dinî anlatı; dinî efsanelerle iç içedir.
• Destan: Uzun soluklu, manzum kahramanlık anlatısı; efsaneyle olağanüstü öğeleri paylaşır.