Yabancı Sporcu Cenneti Ülkem Ah
Ülkemiz genel bütçesi her yıl açık verir. Maliyemiz bütçe açıklarını dış borçla kapatmaya çalışır. Borçların anapara ve faizlerini ödeme sarmalından azat olmamız olanaklı olmaz bir türlü. Bu yazı ve yazacağım başka yazılarla bu kısır döngüyü neden-sonuç ilişkisi bağlamında irdelemek amacım… Önce futbol dünyamızdaki durum nedir?
Takımlarımız işin kolayına kaçıp her yıl yabancı futbolcu transfer ederler. Süper Ligimizin dört büyüklerinin sadece yabancı futbolcu transferi şöyle gelişmiş: Genelde 1966-67 futbol sezonunda başlanmış yabancı futbolcu transferi. Galatasaray günümüze kadar 169, Fenerbahçe 166, Beşiktaş 155 yabancı futbolcu transfer etmiş. Trabzonspor transfere1970-71 sezonunda başlamış ve 136 yabancı futbolcu transferi yapmış.
İşin en can yakıcı yönü; her yıl onlarca transfer edilen yabancı futbolculara ve diğer branşlardaki sporculara ödenen milyonlarca, hesabı yetesiye bilinmeyen dövizin harcanmasıdır! Sonuç: Kalıcı başarılar yakalanamamış. Fakat bu güzide kulüplerimiz maalesef borç batağında debeleniyor. Örnek faaliyet gösteren bir kulübümüz var ülkemizde; %100 yerli ve milli: İşte Altınordu Futbol Kulübü!
Altınordu Futbol Kulübü ülkemizde yalnızca ülke çocuklarımızla faaliyetlerini yürüttüğü gerçeğini her Türk yurttaşının bilmesi gerekir dersem zülfüyâra dokunmuş sayılmam. Bu örnek kulübümüz “Oyun İlkelerini” şöyle belirliyor:
“ Bu toprakların çocuklarından ‘gerçek profesyonel futbolcular yetiştirmek’ misyonumuzun gereğidir.’ A takımda yabancı futbolcu oynatmıyoruz ve Altınordu Arması’nın %100’ü bize emanet olduğu sürece oynatmayacağız.”
Futbolsever her yurttaşın bir takım, renk tutkusu vardır. Galatasaray adının kulağa hoş gelen tınısını sevdim ta ortaokul yıllarında. Yurdun uzak bir ilçesinde futbolun F’sinden habersizdim. İstanbul’dan gelen bir ağabeyin getirdiği Metin Oktay, Turgay Şeren fotoğraflı spor gazetesinde futbolumuzun bu iki büyük değerinin adlarını gördüm. Futbol tutkum bu isimlere olan ilgimle filizlendi.
Galatasaray futbol takımının maçlarını yıllarca radyodan, daha sonra televizyondan takip ettim. Galibiyetlerinde sevindim, özellikle yabancı takımlara karşı yenilgilerindeyse “tanımsız kederlere” kapıldığım oldu. Son yıllarda ilgim azaldı sarı-kırmızı renklere. Başarılarında; hele de sahaya 11 yabancıyla çıkıklarında buruk bir sevinç bile duymuyorum.
84 milyonluk büyük bir ülkede yerli 11 futbolcu yetiştirip sahaya süremiyorsa tuttuğum takım ve güzel yurdumun diğer takımlarının ülke sporuna yön veren ilgililerinin kara kara düşünmeleri gerek. Denebilir ki, ne zararı var yabancı futbolcu transfer etmenin. Çok zararı var çok, giderilemeyecek kadar.
Önce Ulusal Takımımıza olan zararını irdeleyelim. Ulusal Takıma seçilen oyuncularımızın büyük çoğunluğunu gurbetçi yurttaşlarımızın yabancı ülkeler yetişmiş çocukları oluşturuluyor. Gurbetçi gençlerimiz olmazsa uluslararası arenada az da olsa başarı şansımızın olacağı kuşkulu!
UEFA Avrupa Uluslar Ligi’nde Ulusal Takımımız C ligine düştü. Lüksemburg, Litvanya ve Faroe Adaları ulusal takımlarıyla mücadele edecek. Umarın bu ligde yüz kızartıcı sonuçlar almayız. Gerçi futbol artık spor olarak kabul görmüyor. Futbol artık sanayi kolu oldu, getirisi ve götürüsü olan. Ülkemizde bu sanayi kolu hep zararda…
Hükümetlerimizin dış alımı ile dış satımının yıllara göre nasıl geliştiğini aşağıdaki tablodan gözlemleyelim. 1923’ten 2019’a dek sadece 1930’lu ve 1940’lı yıllarda toplam 12 yıl dış satımımız dış alımımızdan fazla vermiş. Hükümetlerimiz uzun yıllar sürekli açık veren al-sat dengesini denkleştirme çabası içinde oldu.
Maalesef her yıl üretim sattıklarımızdan çok alım yapıyoruz. Borçlanıyoruz. Az miktarda elde edilen dövizler çoğu kez gerektiği gibi kullanılmıyor. Altınordu Spor Kulübü gibi yerli kaynaklara yönelecek yerde yabancı sporcu transfer ediyoruz. Atalarımız ne güzel söylemiş: “Toplama suyla değirmen dönmez, el s…le gerdeğe girilmez.”
Devam edecek
Yıllara göre Türkiye'nin dış ticaret rakamları
Kaynak: TÜİK[1]
Değerler bin ABD$'dır.
Yıllar
İhracat
İthalat
Dış ticaret
dengesi
Dış ticaret
hacmi
İhracatın ithalatı
karşılama oranı
Değer
Değişim
Değer
Değişim
Değer
Değer
Değişim
1923
50.790
86.872
-36.082
137.662
58,5
1924
82.435
62,3
100.462
15,6
-18.027
182.897
82,1
1925
102.700
24,6
128.953
28,4
-26.253
231.653
79,6
1926
96.437
-6,1
121.411
-5,8
-24.974
217.848
79,4
1927
80.749
-16,3
107.752
-11,3
-27.003
188.501
74,9
1928
88.278
9,3
113.710
5,5
-25.432
201.988
77,6
1929
74.827
-15,2
123.558
8,7
-48.731
198.385
60,6
1930
71.380
-4,6
69.540
-43,7
1.840
140.920
102,6
1931
60.226
-15,6
59.935
-13,8
291
120.161
100,5
1932
47.972
-20,3
40.718
-32,1
7.254
88.690
117,8
1933
58.065
21,0
45.091
10,7
12.974
103.156
128,8
1934
73.007
25,7
68.761
52,5
4.246
141.768
106,2
1935
76.232
4,4
70.635
2,7
5.597
146.867
107,9
1936
93.670
22,9
73.619
4,2
20.051
167.289
127,2
1937
109.225
16,6
90.540
23,0
18.685
199.765
120,6
1938
115.019
5,3
118.899
31,3
-3.880
233.918
96,7
1939
99.647
-13,4
92.498
-22,2
7.149
192.145
107,7
1940
80.904
-18,8
50.035
-45,9
30.869
130.939
161,7
1941
91.056
12,5
55.349
10,6
35.707
146.405
164,5
1942
126.115
38,5
112.879
103,9
13.236
238.994
111,7
1943
196.734
56,0
155.340
37,6
41.394
352.074
126,6
1944
177.952
-9,5
126.230
-18,7
51.722
304.182
141,0
1945
168.264
-5,4
96.969
-23,2
71.295
265.233
173,5
1946
214.580
27,5
118.889
22,6
95.691
333.469
180,5
1947
223.301
4,1
244.644
105,8
-21.343
467.945
91,3
1948
196.799
-11,9
275.053
12,4
-78.254
471.852
71,5
1949
247.825
25,9
290.220
5,5
-42.395
538.045
85,4
1950
263.424
6,3
285.664
-1,6
-22.240
549.088
92,2
1951
314.082
19,2
402.086
40,8
-88.004
716.168
78,1
1952
362.914
15,5
555.920
38,3
-193.006
918.834
65,3
1953
396.061
9,1
532.533
-4,2
-136.472
928.594
74,4
1954
334.924
-15,4
478.359
-10,2
-143.435
813.283
70,0
1955
313.346
-6,4
497.637
4,0
-184.291
810.983
63,0
1956
304.990
-2,7
407.340
-18,1
-102.350
712.330
74,9
1957
345.217
13,2
397.125
-2,5
-51.908
742.342
86,9
1958
247.271
-28,4
315.098
-20,7
-67.827
562.369
78,5
1959
353.799
43,1
469.982
49,2
-116.183
823.781
75,3
1960
320.731
-9,3
468.186
-0,4
-147.455
788.917
68,5
1961
346.740
8,1
507.205
8,3
-160.465
853.945
68,4
1962
381.197
9,9
619.447
22,1
-238.250
1.000.644
61,5
1963
368.087
-3,4
687.616
11,0
-319.529
1.055.703
53,5
1964
410.771
11,6
537.229
-21,9
-126.458
948.000
76,5
1965
463.738
12,9
571.953
6,5
-108.215
1.035.691
81,1
1966
490.508
5,8
718.269
25,6
-227.761
1.208.777
68,3
1967
522.334
6,5
684.669
-4,7
-162.335
1.207.003
76,3
1968
496.419
-5,0
763.659
11,5
-267.240
1.260.078
65,0
1969
536.834
8,1
801.236
4,9
-264.403
1.338.070
67,0
1970
588.476
9,6
947.604
18,3
-359.128
1.536.081
62,1
1971
676.602
15,0
1.170.840
23,6
-494.239
1.847.442
57,8
1972
884.969
30,8
1.562.550
33,5
-677.581
2.447.519
56,6
1973
1.317.083
48,8
2.086.216
33,5
-769.133
3.403.299
63,1
1974
1.532.182
16,3
3.777.501
81,1
-2.245.319
5.309.683
40,6
1975
1.401.075
-8,6
4.738.558
25,4
-3.337.483
6.139.633
29,6
1976
1.960.214
39,9
5.128.647
8,2
-3.168.433
7.088.862
38,2
1977
1.753.026
-10,6
5.796.278
13,0
-4.043.252
7.549.304
30,2
1978
2.288.163
30,5
4.599.025
-20,7
-2.310.862
6.887.187
49,8
1979
2.261.195
-1,2
5.069.432
10,2
-2.808.236
7.330.627
44,6
1980
2.910.122
28,7
7.909.364
56,0
-4.999.242
10.819.486
36,8
1981
4.702.934
61,6
8.933.374
12,9
-4.230.439
13.636.308
52,6
1982
5.745.973
22,2
8.842.665
-1,0
-3.096.692
14.588.639
65,0
1983
5.727.834
-0,3
9.235.002
4,4
-3.507.168
14.962.836
62,0
1984
7.133.604
24,5
10.757.032
16,5
-3.623.429
17.890.636
66,3
1985
7.958.010
11,6
11.343.376
5,5
-3.385.367
19.301.386
70,2
1986
7.456.726
-6,3
11.104.771
-2,1
-3.648.046
18.561.497
67,1
1987
10.190.049
36,7
14.157.807
27,5
-3.967.757
24.347.856
72,0
1988
11.662.024
14,4
14.335.398
1,3
-2.673.374
25.997.422
81,4
1989
11.624.692
-0,3
15.792.143
10,2
-4.167.451
27.416.835
73,6
1990
12.959.288
11,5
22.302.126
41,2
-9.342.838
35.261.413
58,1
1991
13.593.462
4,9
21.047.014
-5,6
-7.453.552
34.640.476
64,6
1992
14.714.629
8,2
22.871.055
8,7
-8.156.426
37.585.684
64,3
1993
15.345.067
4,3
29.428.370
28,7
-14.083.303
44.773.436
52,1
1994
18.105.872
18,0
23.270.019
-20,9
-5.164.147
41.375.891
77,8
1995
21.637.041
19,5
35.709.011
53,5
-14.071.970
57.346.052
60,6
1996
23.224.465
7,3
43.626.642
22,2
-20.402.178
66.851.107
53,2
1997
26.261.072
13,1
48.558.721
11,3
-22.297.649
74.819.792
54,1
1998
26.973.952
2,7
45.921.392
-5,4
-18.947.440
72.895.344
58,7
1999
26.587.225
-1,4
40.671.272
-11,4
-14.084.047
67.258.497
65,4
2000
27.774.906
4,5
54.502.821
34,0
-26.727.914
82.277.727
51,0
2001
31.334.216
12,8
41.399.083
-24,0
-10.064.867
72.733.299
75,7
2002
36.059.089
15,1
51.553.797
24,5
-15.494.708
87.612.886
69,9
2003
47.252.836
31,0
69.339.692
34,5
-22.086.856
116.592.528
68,1
2004
63.167.153
33,7
97.539.766
40,7
-34.372.613
160.706.919
64,8
2005
73.476.408
16,3
116.774.151
19,7
-43.297.743
190.250.559
62,9
2006
85.534.676
16,4
139.576.174
19,5
-54.041.499
225.110.850
61,3
2007
107.271.750
25,4
170.062.715
21,8
-62.790.965
277.334.464
63,1
2008
132.027.196
23,1
201.963.574
18,8
-69.936.378
333.990.770
65,4
2009
102.142.613
-22,6
140.928.421
-30,2
-38.785.809
243.071.034
72,5
2010
113.883.219
11,5
185.544.332
31,7
-71.661.113
299.427.551
61,4
2011
134.906.869
18,5
240.841.676
29,8
-105.934.807
375.748.545
56,0
2012
152.461.737
13,0
236.545.141
-1,8
-84.083.404
389.006.877
64,5
2013
151.802.637
-0,4
251.661.250
6,4
-99.858.613
403.463.887
60,3
2014
157.610.158
3,8
242.177.117
-3,8
-84.566.959
399.787.275
65,1
2015
143.838.871
-8,7
207.234.359
-14,4
-63.395.487
351.073.230
69,4
2016
142.529.584
-0,9
198.618.235
-4,2
-56.088.651
341.147.819
71,8
2017
156.992.940
10,1
233.799.651
17,7
-76.806.711
390.792.592
67,1
2018
167.923.862
7,0
223.046.879
-4,6
-55.123.017
390.970.741
75,3
2019
170.531.000
2,2
202.705.000
-9,1
-32.174.000
373.236.000
84,6