Sait Faik Abasıyanık'ın Hayatı ve Eserleri

Sait Faik Abasıyanık, Türk öykü ve roman yazarı, şair.

Doğum tarihi ve yeri: 23 Kasım 1906, Adapazarı

Ölüm tarihi ve yeri: 11 Mayıs 1954, İstanbul

1- Sait Faik Abasıyanık'ın Hayatı

Sait Faik Abasıyanık 23 Kasım 1906 tarihinde Adapazarı’nda doğdu. Eğitim hayatına Adapazarı’nda Rehber-i Terakki Mektebi'nde başlamıştır. Adapazarı İdadisi'nde iki yıl eğitim aldıktan sonra ailesinin İstanbul’a taşınması sebebiyle o da İstanbul Sultanisi'nde eğitime devam etmiştir. Bu okuldaki eğitim hayatı da sınıfındaki öğrencilerin dağıtılması sebebiyle son bulmuş ve Bursa Erkek Lisesi’ne kayıt yaptırmıştır. 1928 yılında şimdiki lise dengi okuldan mezun olmuştur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde kısa bir süre eğitim aldıktan sonra İsviçre’nin Lozan kentinde ekonomi eğitimi almak üzere buraya geçiş yapmıştır. Buradan bir süre sonra Fransa’ya gitmiştir. Fransa Grenoble'de üç yıl kadar yaşadıktan sonra buradaki eğitimini de yarıda bırakarak İstanbul’a dönüş yapmıştır. 1933 yılında itibaren aktif edebiyat hayatına başlamıştır. İlk olarak Halıcıoğlu Ermeni Yetim Mektebi'nde Türkçe derslerine girmiştir. Kısa süreli olarak ticaretle uğraşmış fakat başarılı olmayınca bırakmıştır. Bu işten sonra hiç çalışmamış babasının bırakmış olduğu para ile geçimini sağlamıştır. Yaşamını annesiyle birlikte geçirmiştir. Yazar 11 Mayıs 1954 tarihinde İstanbul’da yaşamını yitirmiştir. Ölümü yakalandığı siroz hastalığından dolayıdır.

2- Sait Faik Abasıyanık’ın Edebi Hayatı ve Kişiliği

Sait Faik lise döneminde şiir yazmaya başlamıştır. Öykü yazmaya ise Bursa’daki öğrencilik hayatında başlamıştır. Yazarın kalem aldığı ilk öyküsü 9 Aralık 1929 yılında Milliyet gazetesinde yayımlanmış olan Uçurtmalar adlı öyküdür. Sait Faik 1934-1940 yılları arasında Servet-i Fünün, Ağaç, Varlık, Yeni Ses, Yenilik, Uyanış, Ses, Yaprak gibi dergilerde yayınlanmış olan öyküleri ile edebiyat dünyasının ilgisini üzerine çekmiştir. Sait Faik Abasıyanık’ın öykü alanında tanınmaya başladığı bu dönemde Ömer Seyfettin, Refik Halit Karay, Sadri Ertem, Sabahattin Ali, Memduh Şevket Esendal gibi büyük öykü yazarları da bulunuyordu. Bu usta öykü yazarları arasında Sait Faik ilk olarak olay öykücülüğü ile ön plana çıkarken sonraki dönemlerde durum öykücülüğüne geçiş yapmıştır. Bu geçiş aşamasında yazarın öykülerinde “Ben” kavramını ön plana çıkarması etkili olmuştur. İlk yazdığı öykülerinde İstanbul’da ve Bursa’da geçen hayatını anlatmıştır. Sait Faik Abasıyanık’ın öykülerinin temelinde insan sevgisi yer almaktadır. İnsanı seven her şeyi sever düşüncesi ile eserlerini vermiştir.

Sait Faik hayatının sonraki dönemlerinde verdiği eserlerde şiirselliği öne çıkarmıştır. "Mahalle Kahvesi", "Havada Bulut", "Lüzumsuz Adam" adlı eserleri incelendiğinde bu eserlerde şiirsel hava çok fazla hissedilmektedir. Bu eserlerde sıkıntı çeken halkın sorunlarını ve acılarını anlatmaya başlamıştır. "Kumpanya" adlı öyküsünde farklı karakterlere yer vermiştir. Bu eserinde işçileri, turnelere çıkan tiyatro ekipleri, meyhaneler, kahveler, garsonlar gibi farklı ve o güne kadar eserlerinde olmayan karakterler yer almıştır. Sonraki eseri olan "Son Kuşlar" öyküsünde yazarın hayata dair müthiş bir hayal kırıklığı söz konusudur. Burada toplumdaki tüm olumsuzlukların getirdiği insanın yalnızlığını keşfetmiştir. Bu yazarın hayata bakışını daha da karamsar hale getirmiştir. "Alemdağ’da Var Bir Yılan" adlı eserinde yazar Sürrealizm akımına yönelmiştir. Bundan sonraki eserlerinde temel amacı insanların yaşam sevinci kazanması olmuştur. İnsanların yalnızlıklarından kurtulmasını hedeflemiştir. Sait Faik bir İstanbul öykücüsüdür. İstanbul’un güzelliklerini en güzel şekilde anlatan nadir sanatçılar arasında yeri almıştır. İstanbul’un güzellikleri onu çok etkiler. Toplumsal sıkıntılar onu üzer ve yorar. Yazar sıkıntılardan kaçış yollarını arar ve bu onu yalnızlığa iter. Genç yaşta ölümcül bir hastalığa yakalanır ve ölür. Öldükten sonra annesi "Sait Faik Hikaye Ödülü" verilmesi için çalışma başlatır. Ayrıca yazarın Burgaz Ada’da bulunan köşkü müze olarak düzenlenir ve ziyarete açılır. Sait Faik Çağdaş edebiyata olan katkılarından dolayı Amerika’da bulunan Uluslararası Mark Twain Derneği'nin onur üyesi olarak seçilmiştir.

3- Sait Faik Abasıyanık’ın Eserleri

• Öykü:

  • Semaver (1936)
  • Sarnıç (1939)
  • Şahmerdan (1940)
  • Lüzumsuz Adam (1948)
  • Mahalle Kahvesi (1950)
  • Havada Bulut (1951)
  • Kumpanya (1951)
  • Havuz Başı (1952)
  • Son Kuşlar (1952)
  • Alemdağ'da Var Bir Yılan (1954)
  • Az Şekerli (ölümünden sonra, 1954)
  • Tüneldeki Çocuk (1955)
  • Mahkeme Kapısı (Adliye röportajları) (1956)
  • Balıkçının Ölümü-Yaşasın Edebiyat (1977, derleyen Muzaffer Uyguner)
  • Açık Hava Oteli (1980, Konuşmalar-mektuplar derleyen Muzaffer Uyguner)
  • Müthiş Bir Tren (1981, deleyen Muzaffer Uyguner)

• Şiir:

  • Şimdi Sevişme Vakti (1953)

• Roman:

  • Medar-ı Maişet Motoru (1944, ikinci baskı 1952'de "Birtakım İnsanlar" adıyla),
  • Kayıp Aranıyor (1953),
  • Yaşamak Hırsı.