Literarischer Begriff
Mersiye
Definiert vonEdebiyatla
Was ist Mersiye?
Mersiye, divan şiirinde ölen birinin ardından yazılan, sık sık terkib-i bent ya da terci-i bent biçiminde kurulan yas şiiridir.
- İçeriği: Şair ölümün kaçınılmazlığı üzerine düşünür, kaybın acısını anlatır, ardından gidenin güzel yanlarını sayar; şiir çoğunlukla bir duayla kapanır.
- Kimler için yazılır: Padişahlar, devlet büyükleri, şairin yakınları ve Kerbelâ'da şehit edilen Hz. Hüseyin için yazılmış pek çok mersiye vardır.
- Tanınmış örneği: Bâkî'nin Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine yazdığı terkib-i bent türün en bilinen örneklerindendir.
- Öbür geleneklerde: Halk şiirinde ağıt, İslamiyet öncesi Türk şiirinde sagu aynı işi görür.
Beispiel
Gitti o servi boylu, kaldı ardında hasret;
Göçtü bu fâni dünyadan, ona Hak'tan rahmet.
Woher stammt der Begriff Mersiye?
Arapça mersiye sözcüğünden; risâ (ölünün ardından ağlama, yas tutma) kökünden gelir.
Welche Begriffe hängen mit Mersiye zusammen?
- Ağıt: Mersiyeyle aynı acıdan doğan, sözlü gelenekte yakılan yas şiiri; yakanı çoğunlukla ölünün yakınıdır.
- Sagu: Mersiyenin İslam öncesi Türk geleneğindeki karşılığı; Kâşgarlı Mahmud'un derlediği Alp Er Tunga ağıtı bilinen örneğidir.
- Terkib-i bent: Bentlerin farklı vasıta beyitleriyle bağlandığı biçim; pek çok mersiye bu kalıpla yazılmıştır.
Wie lauten die englischen, deutschen und französischen Entsprechungen des Begriffs Mersiye?
| Dil | Karşılığı |
|---|---|
| İngilizce | elegy |
| Almanca | Elegie |
| Fransızca | élégie |