Ta'kid

Ta'kid, sözcüklerin dizilişindeki ya da anlam bağlantısındaki bir pürüz yüzünden okurun söylenmek isteneni ancak zorlukla çıkarabildiği söz kusurudur.

• Lafzî ta'kid: Dizilişten doğan türdür: öğeler yerinden oynatılınca okur hangi sözcüğün hangisine bağlandığını çözemez.
• Manevî ta'kid: Anlam düzeyindeki türdür: düz anlamdan kastedilene giden çağrışım zinciri o kadar uzundur ki okur, sözcükler doğru sıralanmış olsa bile yolda kalır.
• İbhamdan farkı: Ta'kidde anlamı bulandıran şey bir beceriksizliktir; okuru oyalayan kapalılık şairin tercihiyse belâgat ona ibham der ve sanat sayar.

Arapça ta'kîd (düğümleme, karmaşıklaştırma) sözcüğünden; akd (düğüm) ile aynı köktendir.

• İbham: Anlamın kasten örtüldüğü söz sanatı; ta'kidle sonucu benzer, niyeti farklıdır.
• Açıklık: Duru, dolambaçsız anlatımın niteliği; ta'kid onun tam karşısında durur.
• Fesahat: Belâgatte sözü değerlendiren temel ölçütlerden biri; ta'kid onu bozan kusurlardandır.