Literarischer Begriff
Tip
Definiert vonEdebiyatla
Was ist Tip?
Tip, kişiliği bir insan türünün ya da zümrenin birkaç göze batan özelliğine indirgenmiş, okurun ilk görüşte tanıdığı anlatı ya da oyun kişisidir: cimri, dalkavuk, alafranga züppe gibi.
- Karakterden farkı: Karakter tek bir bireydir ve olaylar içinde değişebilir; tip baştan sona aynı kalır, bir bireyi değil bir sınıfı temsil eder.
- Türk edebiyatında: Tanzimat romanının alafranga züppeleri (Felâtun Bey, Bihruz Bey) yanlış anlaşılmış Batılılaşmayı temsil eder; ortaoyunu ve Karagöz'deki Kayserili, Acem, Tiryaki gibi kişiler de birer tiptir.
- Gündelik dilde: Sözcük “çeşit” yerine de kullanılır; tuhaflığıyla dikkat çeken birine de “tam bir tip” denir.
Woher stammt der Begriff Tip?
Fransızca type sözcüğünden; Yunanca typos (iz, damga, örnek) sözcüğüne dayanır.
Welche Begriffe hängen mit Tip zusammen?
- Karakter: Bireyselliğiyle öne çıkan, olaylar içinde değişebilen eser kişisi; tipin karşıtı olarak anılır.
- Kahraman: Eserin baş kişisi; tip olarak da karakter olarak da kurulabilir.
- Ortaoyunu: Kişi kadrosu baştan sona tiplerden oluşan geleneksel seyirlik oyun.
- Karagöz: Kayserili, Tiryaki, Zenne gibi tiplerle oynanan gölge oyunu.
Wie lauten die englischen, deutschen und französischen Entsprechungen des Begriffs Tip?
| Dil | Karşılığı |
|---|---|
| İngilizce | stock character |
| Fransızca | type |