Ortaoyunu

Ortaoyunu, Pişekâr ile Kavuklu'nun başını çektiği kalıp tiplerin, söz oyunlarını ve şakalarını oyun sırasında kendiliğinden geliştirerek oynadığı geleneksel Türk halk tiyatrosudur.

• Oyun alanı: Seyircinin halka oluşturduğu açık yere palanga ya da meydan denir; dekor yalnız yenidünya denen bir kafes bölme ile dükkân denen küçük bir yapıdan oluşur.
• Bölümleri: Oyun giriş, muhavere (Pişekâr ile Kavuklu'nun söyleşmesi), fasıl (asıl olay) ve bitiş bölümleriyle ilerler.
• Tipleri: Pişekâr ile Kavuklu'nun çevresinde Zenne, Tiryaki, Kayserili, Arnavut, Acem, Laz ve kekeme Pepe gibi kişiler yer alır.
• Yazımı: TDK oyunun adını ayrı yazar: orta oyunu.

• Karagöz: Aynı bölümleri ve tipleri paylaşan gölge oyunu; Hacivat ile Karagöz'ün yerini ortaoyununda Pişekâr ile Kavuklu alır.
• Tuluat: Ortaoyunu oyuncularının ustalık gösterdiği doğaçlama oyunculuk; sonradan tuluat kumpanyalarıyla ayrı bir sahne geleneğine dönüştü.
• Meddah: Kahvehanede tek başına, sesini ve tavrını değiştirerek birçok kişiyi canlandıran anlatıcı; geleneksel seyirlik sanatlar arasında ortaoyununun yanında anılır.
• Tekerleme: Muhavere bölümünde Kavuklu'nun başından geçmiş gibi anlattığı, sonunda düş olduğu anlaşılan uydurma hikâye.
• Tip: Ortaoyunu kişilerinin hepsi tiptir: Kayserili, Arnavut, Tiryaki gibi her biri bir yöreyi, mesleği ya da huyu abartarak canlandırır.