Literary term
İktibas
Defined byEdebiyatla
What is İktibas?
İktibas, Kur'an'dan bir ayeti ya da bir hadisi, tamamını veya bir bölümünü şiire ya da düzyazıya alarak sözü kutsal metnin otoritesiyle destekleme sanatıdır.
- Biçimi: Alınan parça çevrilerek Türkçe söylenebileceği gibi Arapça aslıyla da korunabilir.
- Genel anlamı: Bugünkü dilde iktibas, herhangi bir metinden alıntı yapmak anlamında kullanılır.
Example
Sabredenle beraberdir Hak, demiş kitap; / Bekle gönül, her gecenin bir sabahı var.
What is the origin of the term İktibas?
Arapça iktibâs sözcüğünden; ilk anlamı “ateşten kor ya da ışık almak”tır.
Which terms are related to İktibas?
- Alıntı: Başkasının sözünü, kime ait olduğunu göstererek kullanma; iktibas bugün genel dilde bu anlamda da geçer.
- Telmih: Gönderme sanatı: söz, uzun anlatıya girmeden okurun belleğindeki bir kıssayı uyandırır; iktibasta ise kutsal metnin sözleri doğrudan alınır.
- Tazmin: Bir şairi adıyla anarak onun dizesini ya da beytini kendi şiirinin içine alma; iktibasta alınan parça ise ayet ya da hadistir.
- İrsal-ı mesel: Söze atasözüyle dayanak kazandırma; iktibasın halk sözüne başvuran benzeri.