Telmih

Telmih, şairin tek bir ad ya da imgeyle okurun belleğindeki bir hikâyeyi ya da ünlü bir sözü uyandırıp onun anlamını da söze kattığı sanattır.

• Kaynakları: Divan şiirinde gönderilen kaynaklar çoğunlukla peygamber kıssaları (Yusuf, Musa, Süleyman), aşk hikâyeleri (Leylâ ile Mecnun, Ferhat ile Şirin) ve İran efsanelerinin kahramanlarıdır.
• İktibastan farkı: İktibasta ayet ya da hadisin sözleri metne alınır; telmihte kaynağın sözleri değil, yalnızca hatırası söze girer.
• Gündelik anlamı: Gündelik dilde sözcük, karşıdakinin sezeceği biçimde dolaylı konuşmayı, yani imayı anlatır.

Arapça telmîh sözcüğünden; kökündeki lemh “bir an bakış, göz atma” demektir.

• Anıştırma: Bugünkü ders kitaplarında telmihin yerine de kullanılan Türkçe ad.
• İktibas: Telmihten farkı, kaynağı sözcükleriyle aktarmasıdır; aktarılan şey bir ayet ya da hadis parçasıdır.
• İrsal-ı mesel: Bir atasözünü olduğu gibi söyleyip düşünceye tanık yapan sanat; telmihte ise atasözü yalnız sezdirilir.
• Kıssa: Telmihin sık gönderme yaptığı anlatılar: peygamberlerin ve geçmiş toplulukların hikâyeleri.