İlber Ortaylı’nın "Bir Ömür Nasıl Yaşanır" Kitabında Tavsiye Ettiği 10 Kitap

İlber Ortaylı’nın hayatı daha anlamlı yaşamak, günlük hayat telaşında hayat akıp giderken rutinlerimize bir çeki düzen vermemizi sağlayacak bir kitabı var: “Bir Ömür Nasıl Yaşanır? Hayatta Doğru Seçimler İçin Öneriler“ Bu kitapta Ortaylı, insanın kendini nasıl yetiştirmesi gerektiğinden başlayarak, meslek seçimleri, eğitimin kalitesi, hayatımızdaki insanların yeri ve etkisi gibi birçok farklı konuya değiniyor. Bir şehir nasıl gezilir, hangi müzeleri nasıl gezmeliyiz, hangi filmleri izlemeli, hangi kitapları okumalıyız başlıklarından oluşan bu başucu kitabında, İlber Ortaylı’nın okunmasını tavsiye ettiği birçok kitap da bulunuyor. Edebiyatla.com olarak , tavsiye edilen bu kitaplardan bazılarını sizler için derleyerek yorumladık…

1- Batı – Doğu Divanı – Johann Wolfgang von Goethe

İlber Ortaylı’nın tavsiye ettiği kitaplar arasında Alman edebiyatının önde gelen isimlerinden olan Goethe’nin bir divanı bulunuyor. Goethe bu divanı, 1814-1819 yılları arasında yazmıştır ve bu divan on iki bölümden olmuştur. Divan’ı ise İranlı şair Hafız-i Şirazi’nin Divan’ını okuduktan sonra yazmaya karar vermiştir. Doğu Batı Divanı’nda aynı zamanda, İslam felsefesi ve tarihi üzerine yapmış olduğu incelemeler de yer alır. Batılı bir yazarın gözünden, Doğuyu okumak ve anlamak istiyorsanız bu kitabı alıp inceleyebilirsiniz.

2- Bir Ortadoğu Tarihçisinin Notları- Bernard Lewis

İkinci sırada yer alan kitabımız, Orta Doğu ve İslam tarihçisi olan Bernard Lewis’in otobiyografik roman olarak da nitelendirilebilecek olan romanı: Bir Ortadoğu Tarihçisinin Notları. Bernard Lewis, II. Dünya Savaşı’nın ardından gönderildiği Orta Doğu’da yaşadıklarını anlatır bu romanında. Arap İsrail Savaşları, İran Devrimi gibi konular onun tanıklık ettiği tarihi olaylardır. Tarihe, II. Dünya Savaşı’na ilgisi olanların okuması gerektiğine inandığımız bir kitap…

3- Fuzuli Divanı

Divan edebiyatının en parlak döneminde eser vermiş olan Fuzuli ve Divan’ı var şimdi de İlber Hoca’nın önerdiği kitaplar arasında. Eski Türk şiirini merak edenler, o dönemin şartlarının şiire yansımasını görmek isteyenler için İlber Ortaylı, okunması gereken kitaplar arasında sıralıyor.

4- İnce Memed I- IV – Yaşar Kemal

Çukurova’yı, oranın insanlarını, insanlarının arasındaki ilişkileri ve çeşitli çatışmaları anlatır Yaşar Kemal, İnce Memed’de. 32 yıllık bir zaman diliminde yazılan İnce Memed bir dörtlemedir. Düzene baş kaldıran Memed’in romanıdır, İnce Memed. İlber Ortaylı, Türk edebiyatının çok önemli romancılarından olan Yaşar Kemal’i İnce Memed’le listesine almıştır.

5- Karamazov Kardeşler – Fydor Dostoyevski

Şimdi de sırada Rus edebiyatının önemli kült yazarlarından olan Dostoyevski’nin Karamazov Kardeşler romanı var. İlber Hoca ,o ulusun edebiyatında öne çıkan isimlere yer vererek, onların edebiyatını ve tarihini anlamamıza yardımcı oluyor. Karamazov Kardeşler de böyle bir roman. 19. Yüzyılın ikinci yarısında Rus toplumunun geçirdiği sarsıntıları, bir aileyi konu alan ve felaketler zinciri olarak süren olay örgüsünde bunu harmanlıyor.

6- Madame Bovary – Gustave Flaubert

Fransız Edebiyatından bir yazar var, İlber Ortaylı’nın önerdiği listede. 19. yüzyıl Fransa'sında bir kadın, Madame Bovary. Onun iç dünyasını oldukça ince bir biçimde ele alan bir başyapıt. Yayımlandığı yıl, büyük yankı uyandıran romanda, yazıldığı yüzyılın Fransası’nın ahlak anlayışına ve burjuvazi değerlerine güçlü bir eleştiri getirmiştir. Dönemin Fransa'sını ve tarihini anlamamız açısından da güçlü bir romandır.

7- Osmanlı İmparatorluğu – Halil İnalcık

“Milletleri millet yapan tarihleri ve kültürleridir. Tarihsiz bir millet, kişiliğini kaybetmiş bir bireye benzer. Osmanlı tarihi, Türk tarihinin görkemli bir dönemidir.” diyor Halil İnalcık. İlber Ortaylı, Osmanlı tarihi açısından Türk ve Dünya tarihinde önemli bir yeri olan tarihçi Halil İnalcık’ı listesine almış, onun bu iki ciltten oluşan Osmanlı İmparatorluğunu anlattığı eserinin okunmasını tavsiye etmiştir.

8- Puslu Kıtalar Atlası – İhsan Oktay Anar

Olay örgüsü açısından şaşırtıcı, romanın derinliklerine inildikçe bağlantıları netleştiren ve zengin karakterlerle dolu olan bu romanda, Osmanlı kültür birikimini bulacaksınız. Okurken kendinizi eski İstanbul’da yaşıyormuşçasına hissedeceksiniz. İhsan Oktay Anar’ın sınırsız hayal gücüyle kendinizi tarihin arka sokaklarında bulacaksınız. İlber Ortaylı’nın bu romanı tavsiye etmesindeki en büyük etmen, bizce, Osmanlı döneminde geçiyor oluşudur.

9- Semerkant – Amin Maalouf

Şimdi de sırada, Lübnanlı bir yazar olan Amin Maalouf var. Maalouf, romanlarında sıklıkla Asya ve Akdeniz kültürüne ait unsurları kullanır, doğu kültürüne ait öğeleri işler. Osmanlı ve Türkiye üzerinde sıklıkla durmakta, roman tarzında eserler yazmış olmasına rağmen, yazdıklarında sosyolojik öğeler bulunmaktadır. Bundan dolayı İlber Hoca’nın tavsiye ettiği kitaplar arasına girmiştir. Semerkant’ta ise, Ömer Hayyam’ı ve Selçuklular’ı ilginç yönleriyle anlatmıştır. Tarihi bir roman kategorisine bizce girmektedir.

10- Suyu Arayan Adam – Şevket Süreyya Aydemir

Listemizin son sırasında, yine bir otobiyografik roman yer alıyor. Suyu Arayan Adam’da yazar, ilkokul öğretmeni olmak üzereyken I. Dünya Savaşına katılan ve sonrasında Büyük Turan’ı kurma yolunda Kafkas ülkelerine giden bir gencin hikayesini anlatıyor. Yazar, Rusya’da eğitimini tamamlayıp memleketine dönmüş, Orta Anadolu’nun bozkırında toprağa yönelmiş kendi hayat hikayesi ile birleştirerek Osmanlı ve Türk toplumunu anlatır.