Edebiyat terimi
Terci-i bent
Tanımı ekleyenEdebiyatla
Terci-i bent nedir?
Terci-i bent, adını her bendin sonunda aynen dönen bağlama beytinden alan ve bu tekrarla bentleri birbirine bağlayan divan nazım şeklidir.
- Yapısı: Her bentte önce gazel uyağıyla (aa, ba, ca…) ilerleyen birkaç beyitlik hane gelir, ardından iki dizesi kendi arasında uyaklı vasıta beyti.
- Vasıta beyti: Bu beyit bütün bentlerde değişmeden yinelenir; şeklin adındaki terci (geri döndürme) sözcüğü buradan gelir.
- Konusu: Çoğunlukla dinî, tasavvufi ve felsefi düşünceler işlenir; Ziya Paşa'nın terci-i bendi bilinen örneklerdendir.
Terci-i bent teriminin kökeni nedir?
Arapça tercî (geri döndürme, yineleme) ile Farsça bend (bağ) sözcüklerinden.
Terci-i bent ile ilgili terimler nelerdir?
- Terkib-i bent: Aynı iskelette kurulan, ama her bendin sonuna başka bir vasıta beyti koyan kardeş şekil.
- Gazel: Terci-i bentteki hanelerin uyak düzenini ödünç aldığı şekil.
- Nakarat: Yineleme yoluyla bölümleri birbirine bağlayan söz; vasıta beyti divan şiirinde bu işi görür.