Literarischer Begriff
Şathiyat
Definiert vonEdebiyatla
Was ist Şathiyat?
Şathiyat, ilk okuyuşta dine aykırı, saygısız ya da saçma görünen, ama ardında tasavvufi bir düşünce taşıyan şakacı deyişlerin genel adıdır.
- Tanrı'ya sesleniş: Şair Tanrı'ya kimi zaman bir arkadaşına konuşur gibi teklifsizce seslenir, ona takılır ya da sitem eder; bu tavır uzaklığı değil yakınlığı anlatır.
- Tasavvuftaki kökü: Tasavvufta şath, vecd hâlindeki dervişin ağzından çıkan ve dışarıdan bakanın yadırgadığı söze verilen addır.
- Temsilcisi: Bektaşi şairlerinde sık görülür; Kaygusuz Abdal türün en çok anılan şairidir.
Beispiel
Cennetini satsan almam,
Bir dosta bakmak yeğ gelir.
Woher stammt der Begriff Şathiyat?
Arapça şath sözcüğünden türeyen şathiyye'nin çoğulu şathiyyât'tan.
Welche Begriffe hängen mit Şathiyat zusammen?
- Tekke edebiyatı: Şathiyatın içinde doğduğu tasavvuf şiiri geleneği.
- Nefes: Alevi-Bektaşi geleneğinin tasavvufi şiiri; şathiyatın teklifsiz dili bu şiirlerde de sık duyulur.