Ritim

Ritim, sözün kulakta bir yürüyüşün adımları ya da kalp atışı gibi düzenli bir akışla algılanmasıdır; kulak bu düzeni belli aralıklarla geri gelen vurgulardan, duraklardan ve seslerden çıkarır.

• Hece ve aruzda: Hece ölçüsünde ritmi eşit hece sayısı ve duraklar, aruzda ise uzun ve kısa hecelerin belli kalıplardaki sırası verir.
• Serbest şiirde: Ölçü kullanılmayan şiirde ritim sözcük ve yapı tekrarlarıyla, dizelerin kesildiği yerlerle ve cümle uzunluklarının değişimiyle kurulur.
• Türkçe karşılıkları: Sözcüğün yerine dizem ve tartım da kullanılır.

Yunanca rhythmós (düzenli devinim, ölçü) sözcüğünden; Fransızca rythme yoluyla.

• Ölçü: Dizelerdeki hece düzenini kalıba bağlayan sistem; ritmin en düzenli kaynağı.
• Durak: Okurken kısa bir soluk alınan yer; hece şiirinde ritmi kuran başlıca öğe.
• Aliterasyon: Bir ünsüzün dize boyunca ısrarla duyulması; ritmi sesle pekiştiren yol.
• Prozodi: Sözün söylenişini inceleyen alan; ritim, onun ele aldığı ses düzenlerinden biridir.